Words starting with M

çirkin ve gülünç duruma girmek

maymuna benzer bir biçimde

geçen bir olaydan ders alındığını anlatan bir söz

herkesin içinde iyice dövülmek

gülünç ve çirkin duruma sokmak

Makam arabasını kullanan şoför

Büyük, önemli olan

yalan söylemek, yalan söyleyerek oyalamak, masal okumak

Elâzığ iline bağlı ilçelerden biri

Batı Trakya'da et ve pilav yemeğinin topluca yenmesi geleneği

Övünülen, onur duyulan, iftihar edilen şey veya kimse

Dayanağı olan

Yararlılık gösteren veya bir yarışmada derece alan birine madalya verilirken yapılan toplantı

Makineleşmek işi

Gösterilen, işaret edilen

Meşalecinin yaptığı iş

Makinelerin onarıldığı yer

"bu dünya gelip geçicidir, mala mülke fazla değer vermemek gerekir" anlamında kullanılan bir söz

En yüksek askerî rütbe

Şüphe uyandıran, şüpheli

Makine parçaları arasındaki sürtünmeyi azaltmada, onları dış etkilerden korumada kullanılan hidrokarbonların ortak adı; yağ

Heyecan vermeyen, basit, sıradan; serüvensiz

bir devlet başka bir devlete politik sorunlarla ilgili olarak uyarı yazısı göndermek

Musahibin yaptığı iş

Müzik eserleri yazan, besteleyen veya besteleri çalan kimse; müzikçi

Pedagojik açıdan belli bir yaş altındaki çocuklara zararlı olan kitap, gazete, dergi vb. yayın; muzır neşriyat

Mahmuzlanmak işi

Mülkü olmayan

Bir şeyin kötü benzeri

Kadın terzi

kirletmek, kullanılamaz hâle getirmek

Kendi başına var olan, hiçbir şeye bağlı olmayan; saltık

İslam inanışına göre kıyamet günü bütün ölülerin dirilip toplanacakları yer; arasat

sonuca bağlanmamak, sürüncemede kalmak

Mumcunun yaptığı iş

Kendiliğinden gelişen ve otlatmaya elverişli bir bitki örtüsünü üzerinde taşıyan mera

Romen rakamları dizisinde 1000 sayısını gösteren işaret

Türk alfabesinin on altıncı sırasında yer alan ve me adı verilen bu harf, ses bilgisi bakımından genizsil çift dudak ünsüzünü gösterir

Üzülerek söylüyorum ki, ne yazık ki; maatteessüf

İsteyerek

Bilgi ve kültür

Öğretim ve eğitim kurum veya kuruluşlarında çalışan kimse

Maarifçi olma durumu

"Tanrı korusun, Tanrı esirgesin" anlamlarında bir söz

aylık almak

aylık bağlamak

Çalışanların bir aylık hizmet bedelini, vergi matrahını ve kesintileri ile aylık net ücretini gösteren cetvel; bordro

aylık vermek

aylığa geçmek

Maaşlı olma durumu

Maaşsız olma durumu

Bitmemiş yazı, roman vb.nde arka, devam

İçinde ibadet edilen yapı; tapınak, ibadethane, ibadetgâh

Dünyadaki tohumlu bitkilerin en eskisi ve yaşlısı olup yaşayan fosil olarak adlandırılan, sonbaharda altın sarısı yapraklarıyla dekoratif bir görünüm sergileyen, dona ve hava kirliliğine karşı dayanıklı bir süs ağacı; Çin çamı (Ginkgo biloba)

İki şeyin arası

Osmanlı Devleti'nde padişahların dışarıyla olan ilişkilerine bakan, buyruklarını ilgililere bildiren, bazı kişilerin dileklerini kendisine ileten görevli

Mabeyincinin görevi

Hamur, merhem, boya vb. şeyleri ezip karıştırarak yoğurmak için kullanılan ve bir ucu ele alınacak biçimde saplı, öbür ucu yassı olan alet

Tapınırcasına sevilen kadın, sevgili

Tanrılaştırılıp tapılan varlık, kuvvet veya nesne

Macaristan’da yaşayan halk veya bu halkın soyundan olan kimse; Macaristanlı

Hafif acı kırmızıbiber

Eti ve sütü için beslenen bir tür inek

Bir tür salam

Macarların kullandığı dil

Macar olma durumu

Baştan geçen ilginç olay veya olaylar zinciri; serüven, sergüzeşt, avantür

başına geleceklerden habersiz, sonu bilinmeyen, tehlikeli, heyecanlı bir işe girişmek

başından ilginç olay geçmiş olmak

İlginç ve tehlikeli olayları göze alan; serüvenci, sergüzeştçi, maceraperest

Maceracı olma durumu; maceraperestlik, serüvencilik, sergüzeştçilik

sürekli macera yaşamak

Heyecan veren, karmaşık, olağan dışı olan; serüvenli

Doğal güzellikleri gezip görmeyi, doğa sporları yapmayı benimseyen (kimse)

Macerasever olma durumu

Heyecan vermeyen, basit, sıradan; serüvensiz

tehlikeli, yorucu, sıkıntılı ve ne olacağı bilinmeyen bir işe kalkışmak

Hamur kıvamına getirilmiş madde

Üzerinde macun hazırlanan ve sıva işlerinde kullanılan yardımcı el aleti

boyacılıkta, düzgünlük ve dayanıklılık sağlamak için boyanacak yüzeye macun sürmek

Macun yapan veya satan kimse

Macun yapma veya satma işi

Macunlamak işi

Macun çekmek

Macunlanmak işi

Macunlamak işine konu olmak veya macunlamak işi yapılmak

Macunlatmak işi

Macunlama işini yaptırmak

Macunlaşmak işi

Macun koyuluğuna gelmek

İçine macun konulmaya yarayan özel kap

Madagaskar’da yaşayan halk veya bu halkın soyundan olan kimse

Savaşta yararlık gösterenlere, yarışlarda derece alanlara ödül, bazen de önemli bir olay dolayısıyla ilgililere hatıra olarak verilen metal nişan

madalya kazanmak

Yararlılık gösteren veya bir yarışmada derece alan birine madalya verilirken yapılan toplantı

Madalya almış olan

Madalya almamış olan

Madalyasız olma durumu

Boyna zincirle takılan, genellikle değerli metalden yapılmış, içine küçük resim gibi şeyler konulan, türlü biçimde süs eşyası

Madalyon yapan veya satan kimse

Madalyoncunun yaptığı iş

"olumlu bir iş, bir durum veya bir olayın düşünülmesi, hesaba katılması gereken olumsuz yönü" anlamında kullanılan bir söz

Fransa'da evli kadınlara verilen san; madama

Kötü, sevimsiz

kötü duruma düşürmek

kötü duruma düşmek

Madaralaşmak işi

Madara durumunda olmak

Madara olma durumu

Duyularla algılanabilen nesne

Sözlük yapma düzeninde başlı başına bir anlam ifade eden ve siyah olarak yazılan, tanımı verilen sözlük birimi

Maddeler hâlinde sıralayarak

Para, mal vb.ne çok önem veren kimse

Para, mal vb.ne çok önem verme

Maddelemek işi

Madde madde yazmak veya söylemek, maddeler hâlinde vermek

Maddeleşmek işi

Madde durumuna gelmek

Maddeleştirmek işi

Maddeleştirme işini yapmak

Madde içeren

Madde özelliğinde olan; maddi

Bir maddenin, üç boyuttan soyutlanmış varsayılan çok küçük parçası

Maddi bakımdan, manen karşıtı

Madde ile ilgili; maddesel, özdeksel, manevi karşıtı

Mal varlığına karşı işlenen suçlara ilişkin dava sonucunda ödenmesine karar verilen bedel

Kişilerin bedenine veya mal varlığına verilen zarar

Maddileşmek işi

Maddeye önem verir duruma gelmek

Maddileştirmek işi

Maddi duruma getirmek

Maddi olma durumu; cismanilik, maddesellik, maddiyet

Sahip olunan mal veya paralar

Paraya, mala çok önem veren kimse

Maddiyatçı olma durumu

"Değil mi ki, -diği için, -diğine göre" anlamlarında sebep göstermek için, başına getirildiği cümleyi daha sonraki cümleye bağlayan bir söz; mademki

Elâzığ iline bağlı ilçelerden biri

Yer kabuğunun bazı bölgelerinde çeşitli iç ve dış doğal etkenlerle oluşan, ekonomik yönden değer taşıyan mineral

Maden bilimi ile ilgili; minerolojik

İçindeki maden oranı işletilmeye elverişli miktarda olan filiz; maden filizi

Maden cevherinin yoğun olarak bulunduğu bölüm

Tarihten önceki zamanların ayrıldığı üç çağdan sonuncusu olan ve madenlerin kullanılmaya başlandığı zaman dilimi

Madende oluşan gaz

Maden işletilsin veya işletilmesin devlete verilen para

Kül rengine çalan parlak mavi

Kazılarak maden cevheri çıkarılan yer; maden kuyusu

Maden suyunun içine sıkıştırılmış gaz doldurulduktan sonra elde edilen şişe suyu

İçinde erimiş mineraller bulunan ve bazı hastalıkların tedavisinde kullanılan kaynak suyu

Maden filizi katmanlarının bulunduğu alan

Yalıtkan olarak kullanılan bir madde; madenî yün

Maden işleten kimse

Yer altındaki madenlerin araştırılması, çıkarılması ve işletilmesiyle ilgili teknik ve yöntemlerin bütünü

Antimon birleşimlerinden kırmızı renkte bir madde; kırmız madeni

Madenselleşmek durumu

Madensel özellik kazanmak

Madene benzeyen, madeni andıran, maden gibi; madenimsi

Madenle ilgili veya madene özgü olan; madensel, metalik

Altın, gümüş, bakır, bronz, alüminyum vb. maddelerin alaşımından yapılan para; demir para, sikke (I)

Madensel ürünlerden elde edilen yağ

Miskete fiske vurarak oynanan zıpzıp oyunu

dolap çevirmek, hile yapmak

Madiklemek işi

Hile yapmak, dolap çevirmek

Hile yapan, hileci kimse

Madikçi olma durumu

Hayvan, balık, sebze, meyve vb. yiyecekleri yerinden getirerek toptan satan kimse

Madrabaz olma durumu

Mercanlar sınıfının kalkerli hayvanları içine alan bir takımı

Dövülmüş (kimse)

İlkbaharda kırlarda yetişen, ufak yeşil yapraklı, ıspanak gibi pişirilip yenilen bir bitki

Bir parça görkemli bir biçimde ve ağır tempoyla çalınarak

"Yok, kalmadı" anlamında kullanılan bir söz

Birbirine bağlanmış parçaların her yönden dönmesini sağlayan bağlantı ögesi

Mafsalı olan

Yasa dışı işlerle uğraşan, zor kullanarak birtakım gizli çıkarlar sağlayan örgüt

Yasa dışı işlerle uğraşan, zor kullanarak birtakım gizli çıkarlar sağlayan örgütün lideri

Takım elbisenin kumaşında bulunan, ince, dikey çizgi

Mafya gibi davranan

Mafyacı olma durumu, mafya üyesi olma

Mafyalaşmak işi veya durumu

Mafya durumuna gelmek

Mafyanın yaptığı iş

Görgüsüz, kaba, terbiyesiz ve saldırgan kimse

Maganda olma durumu

Halkın çoğunluğunu ilgilendirecek, çeşitli konulardan söz eden, bol resimli yayın

Yazısı az, resmi bol, genellikle eğlence ve spor dünyasında tanınmış kişilerin yaşantılarıyla ilgili haber ve yorumlara yer veren yayın

Genellikle eğlence ve spor dünyasında tanınmış kişilerin içinde bulunduğu çevre veya ortam

Magazinleşmek işi

Magazin durumunu almak

Magazinleştirmek işi

Magazinleşme işini yaptırmak

Magazinle ilgili; magazinel

Yerin içinde, sıvı veya hamur kıvamında uçucu gazlarla doymuş olarak bulunan eriyik

Magma ile ilgili; magmasal

Atom numarası 12, atom ağırlığı 24,30, yoğunluğu 1,7 olan, gümüş renginde, parlak bir alevle yanan, çok hafif bir element (simgesi Mg)

Magnezit ve özellikle kalsiyum ve magnezyum karbonat tuzu olan dolomit biçiminde madde (MgCO3)

Hidratlı billurlar vererek billurlaşan deniz suyunun damıtılmasıyla elde edilen madde (MgCl2)

Yapısında %56 magnezyum bulunan, alkalik özellikli magnezyum kaynağı

Magnezyum, silikon ve oksijenden oluşan kimyasal bileşik

Renksiz, küçük iğneler biçiminde ve hidratlı olarak billurlaşan, deniz suyunda ve bazı maden sularında bulunan madde (MgSO4)

Özünde magnezyum bulunduran, magnezyum içeren

Yılan balığıgillerden, Avrupa kıyılarında yaşayan, yenebilen büyük bir balık (Conger conger)

gerek kalmamak, gereği olmamak

bir olayın gerçekleşmesine fırsat vermek

gereği yok

Bir şehrin bir kasabanın, büyükçe bir köyün en az beş yüz nüfusa sahip parçalarından her biri

Mahallenin sokakları arasında kalan yer

Aynı mahallede oturan komşu veya dost

Köy, mahalle vb. dar bir yerleşim yerindeki normların bireyler üzerinde oluşturduğu baskı

Mahallenin güvenliğini, düzenini sağlamada yardımcı olan güvenlik görevlisi

Mahalledeki mescitte veya camide görevli imam

Mahallede oturanların devam ettiği kahve

havasız, gürültülü ve kalabalık (yer)

Görgüsüz, kavgacı kadın

Kaba sözlerin de sarf edildiği şiddetli kavga

Mahallede bulunan ilkokul

Çevresinde olup biten her şeyden haberdar olan kimse

Başka mahallelerde çapkınlık edemeyecek kadar beceriksiz kimse

Mahallede oturanlar tarafından

Aynı mahallede oturan kimselerin bütünü

Mahalleli olma durumu

Hiç kimseden çekinip korkmadan düşündüğü her şeyi söyleyen kimse

Mahalle yaşayışına uygun

bağırıp çağırarak konu komşuyu tedirgin etmek

beceri edinmek, ustalaşmak

Sevilen kadın

Sevilen erkek

Utangaç bir biçimde

utandırmak

utanmış olmak

utanmak

utandırmamak

Utangaç bir biçimde; mahcubane

Çevrilmiş, sınırlanmış

İçinde küpe, yüzük, bilezik vb. mücevherlerin saklandığı küçük, kapalı kutu

Mahfazası olan

Mahfazası olmayan

Deve, fil vb. hayvanların sırtına konulan, üzerine oturmaya yarayan sepet

Camilerde parmaklıkla ayrılmış yüksek yer

Saklanmış, korunmuş, korunan, saklı

Gözaltında olarak

Uzman, işini iyi bilen, işinin eri; usta

Mahir olma durumu

Aylık olarak

Nitelik, öz, asıl, esas; özlük, vasıf

Bir yargıçtan veya bazen savcı ve yargıçlardan oluşan bir kurulun, yargı görevini yerine getirdikleri yer; yargı yeri, yargıevi, mahkeme kapısı

mahkemede dava açmak

"hiç kimse, bulunduğu kamu hizmetinde ömrünün sonuna kadar kalamaz" anlamında kullanılan bir söz

yüksek bir makamda koruyucusu, kayırıcısı bulunmak

Mahkemeleşmek işi

Karşılıklı olarak birbirini dava etmek

Mahkemede yargılanması, çözümlenmesi gereken

istemediği hâlde dava konusu olmak

mahkemelik olmak

dava açmak

Kazılmış, hakkedilmiş

Kazılmış, hakkedilmiş şeyler

Zorunda olan; mecbur

hüküm giydirmek

hüküm giymek

Mahkûma yaraşır bir biçimde

Hüküm giyilen süre

Bu ağacın bahar olarak kullanılan, nohut büyüklüğündeki yemişi

Yaratıklar

Hallolmuş, çözülmüş, dağılmış

Çit sarmaşığıgillerden, yaprakları ok ucu biçiminde, çiçekleri soluk sarı renkte, 50-100 santimetre boyunda, çok yıllık ve otsu bir bitki (Convolvulus scammonia)

Eskişehir iline bağlı ilçelerden biri

Bugün süs altını gibi kullanılan, II. Mahmut zamanında basılmış, ince altın sikke

Yükletilmiş

dolu bulunmak

Sarhoşluğun sebep olduğu sersemlik içinde olan

Mahmurlaşmak durumu

Mahmur bir duruma gelmek

İçki içmiş bir kimsenin duyduğu baş ağrısı ve sersemlik; ayıltı

Çizmenin, potinin arkasına takılan ve binek hayvanlarını dürtüp hızlandırmaya yarayan demir veya çelik parça

İki çenekliler familyasından Akdeniz Bölgesi'nde yetişen kırmızı, pembe veya beyaz çiçekler açan iki yıllık otsu bir bitki (Centranthus)

Mahmuz yapan veya satan kimse

Mahmuzlamak işi

Hızlanması için hayvanı mahmuzla dürtmek; topuklamak

Mahmuzlanmak işi

Mahmuzlamak işine konu olmak veya mahmuzlamak işi yapılmak

Mahmuzu olan

Kapatılmış, hapsedilmiş (kimse); hapis, mapus

Mahpus olma durumu

Üzüm taşımaya yarayan ağzı geniş, dibi dar tahta kap

Bazı bölgelerde kadınların sokağa çıkarken manto üstüne örtündükleri işlemeli geniş örtü; makrama

Yakın akrabadan olduğu için nikâh düşmeyen (kimse)

bir kimsenin özel hayatını öğrenecek kadar ona yakın olmak

Mahrem olma durumu

yoksun bırakmak

yoksun kalmak

yoksun kalmak

Hesaba geçirilerek, alacağa sayılarak, hesabına sayılmak üzere

hesabını yapmak, hesabına geçirmek

Ortaya çıkan, elde edilen şey

Ürünler

Hesap edilmiş, hesaba geçirilmiş

hesaba geçirmek

Kuşatılmış, sarılmış, çevrilmiş

bir yerden çıkamamak

Biri veya bir şey için ayrılmış; münhasır

Mahsus (I) olma durumu; özgülük

İsteyerek, özellikle

İki çeneklilerden, çiçekleri sarı renkte, kokulu ve salkım durumunda olan, köklerinden sarı boya çıkarılan bir süs bitkisi (Mahonia)

Klasik Türk müziğinde bir makam

Klasik Türk müziğinde bir birleşik bir makam

Bilinen, adı geçen, sözü geçen

Mahvedebilmek işi

Mahvetme ihtimali veya imkânı bulunmak

Mahvetmek işi

Mahvetmek işi

Yok etmek

Mahvolmak işi

Yok olmak

Mahvolmak işi

Ramazan gecelerinde, camilerde iki minare arasına gerilen ipler üzerine kandil veya elektrik ampulleriyle yazılan yazı veya yapılan resim

Çatılarda mahyayı örtmek için dizilen, uzunca ve oluk biçiminde kiremit

Mahya üzerine yazılan ışıklı yazı

Batı Trakya'da et ve pilav yemeğinin topluca yenmesi geleneği

Mahya yapan kimse

Mahya yapma işi

Bir çatının köşelerini örten kurşun levha

Yüksek makamlı bir kimsenin yanı, huzuru

Yapılarda yer altı deposu

üzüntü vermek

üzgün durumda olmak, boynu bükülmek

Mahzun bir biçimde, üzgün olarak; mahzunane

Mahzunlaşmak işi

Mahzun duruma girmek, mahzun olmak

Mahzun olma durumu

ortaya engel çıkarmak, sakınca yaratmak

sakıncalı bulmak

Sakıncası olmayan

Haz duymuş, hoşlanmış

Yok etme, yok olma

Ahirette bütün insanların tekrar dirilip toplanacakları yer

çok kalabalık

Kısa boylu, fitneci kimse

İslam inanışına göre kıyamet günü bütün ölülerin dirilip toplanacakları yer; arasat

çok kalabalık

çok kalabalıklaşmak

Mahşerleşmek durumu

Çok kalabalık olmak

Mahşeri andıran

Eğilimi olan

hayran kalmak, vurulmak

Üst görevlinin yanında bulunan kimseler, alt kademedekiler; tevabi

Yüksek makamlı bir devlet memurunun yanında görev yapan memur

Devlet başkanları için kullanılan san

devlet başkanlarına yönelik kullanılan bir seslenme sözü

Büyük, önemli olan

Beş tonla iki yarım tondan oluşan gam

Bir şeyin öncesi, geçmişi

Önceyi kapsayan

Yolların kaplanması için genellikle 4-7 santimetre arasında parçalara bölünmüş taş

Makadamlamak işi

Makadamla kaplamak

Güneydoğu Asya'da yaşayan kuyruklu bir maymun (Macacus)

Bilim, fen konularıyla siyasal, ekonomik ve toplumsal konuları açıklayıcı veya yorumlayıcı niteliği olan gazete veya dergi yazısı; yazı (I)

Devlet kademesinde yüksek ve önemli memuriyet; kat (I), huzur, mansıp, mevki, post

Yüksek makamdaki bir kimsenin devlet tarafından kullanımına verilen araç; makam otomobili

Yüksek makamdaki bir kimsenin çalışması için ayrılmış oda; makam

Yüksek makamda görevli bulunanlara aylık maaşları dışında fazladan ödenen ücret; makam ödeneği

Makam arabasını kullanan şoför

Makamı olan

Belli bir makamda, ahenkli biçimde

Makamı olmayan

Yerinde, biçiminde, tarzında

Üzerine iplik, tel, şerit vb. sarılan, kenarları çıkıntılı, ekseni boyunca delik silindir; bobin

aralıksız (konuşma)

ötücü kuşlar sürekli ötmek

kendini tutamayarak kahkahayla gülmeye başlamak

Makarası olan, makara ile çalışan

Sürekli öten kuş

ayrıntılarıyla sayıp dökmek

bir kimseyle alay etmek

El kol hareketleri ile birlikte yapılan bir tür hızlı dans

İrmik veya una yumurta karıştırılarak hazırlanmış türlü biçimlerdeki kuru hamur

Makarna yapan veya satan kimse

Makarna yapma veya satma işi

Bir eksen çevresinde dönebilecek biçimde çapraz eklemlenmiş, birbirine bakan yüzleri keskin iki çelik lamadan oluşmuş, arasına yerleştirilen herhangi bir şeyi kesmeye yarayan araç; sındı

birinin yanağını orta parmak ile işaret parmağı arasına alıp sıkıştırmak, makaslamak

kumaş, kâğıt, saç vb.ni makasla kesmek

tren yönünü değiştirmek

Kumaş biçerken ihtiyat olarak bırakılan pay; makas hakkı

makasla kesmek

Kâğıt oymacılığı ile uğraşan kimse

Makaslamak işi

Makasla kesmek

Makaslanmak işi

Makas almak işine konu olmak

Makası olan

Kın kanatlılarından, başı ve makasları iri bir böcek; bağkesen, yereşeği (Lucanius)

Makası olmayan

Makas yapan veya satan kimse

Makasçının görevi

Minderli alçak sedir

Kabul edilen

beğenilmek

çok beğenilmek, hoşa gitmek, işe yaramak

Makbul olma durumu

Makedonya’da yaşayan halk veya bu halkın soyundan olan kimse; Makedonyalı

Makedonların kullandığı dil

Mimarlıkta, sanayide ve bazı sanat dallarında yer alan eserlerin taslak durumundaki küçük örneği

Genellikle maket yapımında kullanılan ince ve keskin bıçak

Maket yapan kimse

Maket yapma veya satma işi

Omuzdan yarı bele kadar inen pelerini olan palto

Makferlan giymiş olan

Akdeniz dolaylarında yaygın olan, bodur ağaç ve çalılardan oluşan bitki örtüsü

Örneği maki (II) olan primatlar sınıfı

Maki yetişen yer

Herhangi bir enerji türünü başka bir enerjiye dönüştürmek, belli bir güçten yararlanarak bir işi yapmak veya etki oluşturmak için çarklar, dişliler ve çeşitli parçalardan oluşan düzenekler bütünü

Makineler için özel yapılan dolap

çok çabuk, art arda, aynı biçimde yapılan veya olan

düzgün, çok ve çabuk iş çıkaran adam

Bir makinenin bir saniyede yapabildiği iş miktarı

Makinelerin onarıldığı yer

Bir işletmenin yüklendiği işi yapabilmesi için sahip olduğu araç ve gerecin bütünü

Rafine edilmiş bir yağlama yağı ile bir sabunun, istenen kıvama göre değişen oranlarda iyice karıştırılmasından elde edilen yarı koyu yağlama yağı; gres, gres yağı

dikiş makinesinde dikmek

Makine satan veya onaran kimse

Makineci olma durumu

Makineleşmek işi

Üretimde makine gücünden, giderek daha çok yararlanmak

Makineleştirmek işi

Makine ile yapılmasını sağlamak

Makinesi olan, makine ile işleyen

Bir tür otomatik silah

Tetiğine basıldığında sürekli kurşun atan bir tür tüfek; makineli

çok hızlı, birbiri ardınca

motoru bozmak

Lokomotif, vapur, fabrika vb.nin makinesini işleten kimse

Makinistin görevi

Kızartılmış ve halka şeklinde doğranmış patateslerin üzerine kavrulmuş et ve pirincin eklenerek pişirilmesi ve tencerenin servis tabağına ters çevrilmesiyle yapılan bir tür yemek

Kuzey Amerika Kızılderililerinin giydiği deriden yapılmış, tek parça ayakkabı

Makroekonomi ile ilgili olan

Kalın iplikle elde örülmüş iş

Kol ve bacaklardan birinin veya birkaçının aşırı gelişmesi

İçinde genellikle pek çok kere tekrarlanan atom gruplarından meydana gelmiş bir veya birçok yapısal motif bulunan molekül

Başı anormal derecede büyük olan (kimse)

bir işi yaparken gizli amaç beslemek

amaca ulaşılmak, amaç gerçekleşmek

"dostların konu kıtlığında bile konuşacak şeyleri vardır" anlamında kullanılan bir söz

Bilerek, isteyerek, kasıtlı olarak

Amaçlı bir biçimde

Bilmeden, istemeden, kasıtsız olarak

Maksatsız bir biçimde

Maksatsız olma durumu

Değişebilen bir niceliğin varabileceği en yüksek olan (sınır); maksimal, azami

Camilerde, parmaklıklarla çevrilmiş yer

İstenen, niyet edilen, güdülen, amaçlanan

Kalem ucunu düzeltmeye yarayan kemikten yapılmış araç

Cinayet işlenen yer

Kesilmiş

Öldürülmüş, öldürülen

vurulup ölmek, öldürülmek, katledilmek

Aklın benimseyebileceği, aklın kabul edebileceği, akla uygun nitelikte olan

akıllıca, akla uygun davranmak

Makul olma durumu

Yüzü daha bakımlı ve güzel göstermek için kirpik, göz kapağı, burun, yanak ve dudaklara rimel, far, allık, fondöten, ruj vb. malzemeler sürme tekniği

Televizyon, sinema, fotoğrafçılık ve reklamcılıkta filmin çekiminden önce gerekli makyajın yapıldığı yer

Makyaj için gerekli olan malzemeleri bir arada bulunduran set

yüzü daha bakımlı ve güzel göstermek için kirpik, göz kapağı, burun, yanak ve dudaklara rimel, far, allık, fondöten, ruj vb.malzemeler sürmek; makyajlamak

Makyaj yaparak geçimini sağlayan kimse

Makyajcının yaptığı iş

Makyajlamak işi

Makyaj yapmak

Makyajı olan, makyaj yapmış; boyalı

Makyajı olmayan; boyasız

Makyajsız bir biçimde

Makyajsız olma durumu

Makyavelcilik yanlısı olan; Makyavelist

Politikada, amaca ulaşmak için ahlaka aykırı da olsa her türlü aracı hoş gören anlayış; Makyavelizm

İyi görüntü sağlamak, belli bir tip yaratmak veya yalnızca bazı düzeltmeler yapmak için oyuncunun yüzünde ve vücudunda yapılan boyama ve değişim yapan erkek

İyi görüntü sağlamak, belli bir tip yaratmak veya yalnızca bazı düzeltmeler yapmak için oyuncunun yüzünde ve vücudunda yapılan boyama ve değişim yapan kadın

Ters çevrilmiş, baş aşağı getirilmiş

Bir kimsenin, bir tüzel kişinin mülkiyeti altında bulunan, taşınır veya taşınmaz varlıkların bütünü

"malın insana yararı olduğu gibi zararı da vardır" anlamında kullanılan bir söz

Mülkiyeti altında bulunan taşınır ve taşınmaz malların listelenerek istenen makama sunulması; mal beyanı, deklarasyon

Hukuk bakımından karı ve kocanın mallarının bir bütün sayılması

"büyük bir zenginliğe kavuşmuşçasına aşırı sevinç ve coşku ile" anlamında kullanılan bir söz

Mala çok düşkün, malı çok seven

"insan mal kazanacağım diye sağlığını tehlikeye atmamalıdır" anlamında kullanılan bir söz

"insan, malına gelen zarardan, canına gelmişçesine acı duyar" anlamında kullanılan bir söz

"bu dünya gelip geçicidir, mala mülke fazla değer vermemek gerekir" anlamında kullanılan bir söz

kendine mal sağlamak, mal sahibi olmak

bir değer karşılığında sahip olmak

ürün elde etmek

para karşılığında herhangi bir üretim alanındaki verimin sırf kendisine ayrılmasını sağlamak

bir işin gizli bir yönünün olmadığını belirten bir söz

Her türlü taşınır ve taşınmaz maddi varlık

bir şeye bir değer karşılığında sahip olmak

Bir malı kendi mülkiyeti altında bulunduran kimse

malı mülkü yüzünden kendini üzüntüye kaptırmamak veya malı mülkü ile övünmemek gerektiğini anlatan bir söz

Para alıp veren devlet dairesi

Bir kişiye ait para ile ölçülebilen hakların bütünü; mamelek

servet sahibi olmak

Harç alıp sürmeye yarayan, çoğu üçgen biçiminde, yassı biçimli, tahta saplı, demirden sıvama aracı

Önceden delinmiş parçaları tornalamaya özgü torna tezgâhı bağlama aleti

İspanya'nın Malanga yöresinde yapılan bir şarap türü

Manda yavrusu

Yeşil renkli, yontulup parlatılabilen, doğal bakırlı, hidratlı karbonat; bakır taşı

Malaklamak işi

Manda yavrulamak

Ustuka işi yapan kimse; ustukacı

Tebeşir, beyaz mermer tozu, alçı, sönmüş kireç, yumurta akı, tutkal, farklı renkte boyalar ve su karıştırılarak elde edilen taş ve mermer taklidi sıva malzemesi, sıva macunu; ustuka

Malalamak işi

Çimento veya alçı sürülmüş bir yüzeyi mala ile düzeltmek

Samanla karışık tahıl

Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan illerinden biri

Malatya ilinden olan kimse

Malatyalı olma durumu

Malezya, Doğu Sumatra ve Brunei kıyılarında yaşayan bir halk veya bu halktan olan kimse

Boş ve yararsız, saçma

Malayani olma durumu

Malayların kullandığı dil

Sulak yer

Muş iline bağlı ilçelerden biri

Mal olarak, mal bakımından; malen

Mal alıp satan kimse

Malcının yaptığı iş

Malezya’da yaşayan halk veya bu halkın soyundan olan kimse

Cıvanın herhangi bir madenle birleşerek yaptığı alaşım; amalgam

Mal ile ilgili; finansal

Ekonomik ve mali konuları çözümleyen uzman

Kredi açılışını göstermek için çıkarılan ve ikrazcı bankaya finansman yenilemesi yapmayı sağlayan senet; mali senet, enstrüman

Paraya ilişkin konuları esas alan bilim dalı

Devlet kurumlarının ve iş yerlerinin yıllık mali raporlarında belirlenen bütçelerinin uygulandığı, her yıl 1 Ocak'ta başlayıp 31 Aralık'ta kapanan süre

sahip olmak

İslamiyet’te dört Sünni mezhepten biri

Maliki olma durumu

Malik olma durumu

Geniş bir alana kurulmuş, büyük ve gösterişli ev; yurtluk

Kamu ile ilgili işlerin yürütülmesi için gerekli gelirleri ve harcanan paraları düzenleyen kuralların bütünü

Maliye işlerinde uzman olan veya devletin maliye kuruluşlarında çalışan kimse

Bir devletin mali işleri

Üretimde bir mal elde edilinceye değin harcanan değerlerin toplamı

Bir malın çeşitli üretim ve dağıtım dönemlerinde, o döneme kadar yapılan harcamaların bütünü; doğal fiyat, normal fiyat

Maliyeti yüksek olan

Maliyeti düşük olan

Maliyetsiz olma durumu

Tekirdağ iline bağlı ilçelerden biri

Osmanlılarda akıncılar ocağının komutanı

Hayvan vebası

Mallanmak işi

Mal mülk edinmek

Malı mülkü olan

Bira yapmak için çimlendirilip kurutularak hazırlanmış arpa

Akdeniz ülkelerinde görülen, en çok keçi sütü ile bulaşan ateşli bir hastalık; Akdeniz humması

Uskumrugillerden, ılık ve sıcak denizlerde yaşayan, üzerinde enlemesine mavi çizgiler bulunan, gri renkli bir balık (Naucrates ductor)

Bahçe, mutfak vb. yerleri döşemekte kullanılan, dört köşe, yassı, kolay kırılan bir taş türü

Maltalıların kullandığı dil

Malta’da yaşayan halk veya bu halkın soyundan olan kimse; Maltız

Malta taşı ile kaplı sofa, avlu

İstanbul iline bağlı ilçelerden biri

Maltlanmak işi

Malt ile işlem görmek, içine malt katılmak

Nişastası tam olmayan, hidroliz sırasında ortaya çıkan şeker (C12H12O11)

Çoğunlukla yemek pişirmekte kullanılan, içinde ızgarası bulunan, ayaklı ve taşınır ocak

Ana yurdu Malta adası olan, çok süt veren, kısa tüylü, küçük bir cins keçi

Sakat (kimse); sökel

Bir savaşta veya yurt savunmasında sakatlanmış güvenlik görevlisi

Sakat, hasta bir biçimde

Sigortalı olarak çalışırken herhangi bir hastalık veya sakatlık sebebiyle iş yapma gücünü kaybetmesi dolayısıyla emekli edilmiş kimse

Malulen emekli olma durumu

sigortalı olarak çalışırken hastalığı veya sakatlığı dolayısıyla erken emekli olmak

Herkes tarafından bilinen, gizli olmayan, öğrenilmiş şey

bilinmeyen konular için kullanılan bir söz

içine doğmak

"bilinen şey" anlamında kullanılan bir söz

bilgi edinmek

bilgi edinmek, öğrenmek

bilgi vermek

Bilgiçlik taslayan

Malumatfuruş olma durumu

bilgi vermek

Malum olma durumu

bilinen ve açık olan bir şeyi söylemeye, açıklamaya kalkmak

Bilinen ve açık olan bir şeyi söylemeye, açıklamaya kalkma

Deniz dibinde otlara takılmış oltayı kurtarmaya ve deniz derinliklerinden ağ, halat, sicim vb. şeyleri çıkarmaya yarayan dört tırnaklı demir

Herhangi bir iş için gerekli her türlü nesne

Toprak ve rutubet muhafazası amaçları ile çayır ve mera üzerine bırakılan veya başka yerlerden getirilip serpilen her türlü bitki artığı

herkesin göz diktiği bir çıkarı elde etmek

"malından çok ürün alan kişinin adı her yerde anılır" anlamında kullanılan bir söz

Bazen kayıklarda çıpa yerine kullanılan, ipe bağlı büyükçe taş

Açıkgöz, kurnaz, çokbilmiş kimse

"kişinin, yiyemediği malının bir değeri yoktur" anlamında kullanılan bir söz

"züğürt, yokluk içinde bulunduğundan yiyemez, varlık içinde olduğu hâlde yiyemeyen de bunun gibidir" anlamında kullanılan bir söz

Bebek için hazırlanan yiyeceklerin genel adı

Ankara iline bağlı ilçelerden biri

Kaynayan suya mısır unu eklenip kıvam alıncaya kadar pişirildikten sonra üzerine kızdırılmış yağ, baharat vb. ilave edilen bir yemek

Haiti kökenli, hızlı ve hareketli, rumba ve çaçaçaya benzeyen bir dans

Meme dokusunun tarama veya tanı amaçlı olarak röntgen ışınlarıyla görüntülenmesi işlemi

Meme dokusunu, tarama veya tanı amaçlı olarak röntgen ışınlarıyla görüntüleyen cihaz

Mamografi cihazında meme dokusunu görüntületmek

Yapılmış, işlenmiş, imal edilmiş (eşya, yiyecek)

Yapılmış şeyler

Bayındır yer

Filgillerden, Dördüncü Çağ’da Avrupa ve Asya'da yaşamış olan, şimdi ancak fosili bulunan iri, kıllı bir hayvan (Elephas primigenius)

anlamına gelmek, anlamını taşımak

bir şey ifade etmek, bir anlamı olmak

kendince bir yargıya varmak, yorumlamak

yersiz bir yargıya varmak, yanlış değerlendirmek

Manalandırabilmek işi

Manalandırma ihtimali veya imkânı bulunmak

Manalandırmak işi

Anlam vermek

Anlamlı bir biçimde; manalıca

Anlamlı olma durumu

Kın kanatlılardan, ergin evrede yaprakları, kurtçuk evresinde kökleri kemirerek tarım bitkilerine ve orman ağaçlarına büyük zarar veren bir böcek (Polyhylla fullo)

Bazı kesin kurallara bağlı rahip veya rahibelerin dünya ile ilgilerini keserek yaşadıkları yapı; keşişhane

anlamı olmamak

anlamına gelmek

Yararsız olan

Azerbaycan ve Türkmenistan'ın para birimi

Batı Anadolu’da, özellikle Eskişehir yöresinde yerleşik hayata erken dönemde geçmiş olan Türk topluluğu

Meyve ve sebze satılan yer

Antalya iline bağlı ilçelerden biri

Manavın işi veya mesleği

anlam bildirmek

Kedi, köpek yiyeceği

Sütleğengillerden, Antil Adaları'nda yetişen, çok zehirli bir ağaç (Manzenilla)

Top yapımının bilinmediği çağlarda, kale kuşatmalarında, ağır taş gülle fırlatmakta kullanılan basit bir savaş aracı

Kozadan ipek sağlama işi

Mancınık kullanan kimse

Geviş getirenlerden, derisinin rengi siyaha yakın, uzun seyrek kıllı bir hayvan; su sığırı, camız, dombay, kömüş (Buffelus)

çok iri ve hantal

dikkatsizce ve bütün ağırlığıyla oturmak

çok fazla yemek

Bir ülkeyi manda temeline göre yönetmesi için Birleşmiş Milletler Cemiyeti tarafından görevlendirilen devlet; mandater

Mandacı yanlısı tutum

Nikel yirmi kuruş

Kapı, pencere vb. şeyleri kapalı tutmaya yarayan, döner tahta veya metal parça

Turunçgillerden, ılıman iklimlerde yetişen ve portakala çok benzeyen bir ağaç (Citrus nobilis)

Mandallamak işi

Kapı, pencere kanadını mandalla tutturmak

Mandallanmak işi

Mandallama işi yapılmak, mandalla tutturulmak

Üzerinde mandal bulunan

Üzerinde mandal bulunmayan

Banka, postane vb. aracılığıyla gönderilen para

Gemilerde küçük makara

Çin’de bürokrat sınıfına mensup kişi

Mandarin olma durumu

Tuzak, oyun

aldatmak, tuzağa düşürmek

İkişer ikişer aynı değerde dört çift teli olan, pena ile çalınan, şişkin gövdeli, kısa saplı bir çalgı

Mandolin yapan, satan veya çalan kimse

Mandolincinin yaptığı iş

Büyükbaş ve küçükbaş hayvanların süt elde etmek amacıyla beslenip barındırıldığı, süt ve süt ürünlerinin üretildiği çiftlik veya üreticiden satın alınan sütlerle süt ürünleri üretip satan yer

İri ve kuvvetli bir tür köpek

Mandıra işleten kimse

Mandıracı olma durumu

At eğitimi

Kişinin iç dünyası yönünden, manevi bakımdan, maddeten karşıtı

Gözle görülüp elle tutulamayan, madde ve cisimle ilgisi bulunmayan, inançla ilgili, manaya, içe, öze, ruha ait olan; ruhani, maddi karşıtı

Evlat yerine konularak benimsenen kimse

Din bilimlerine ait bilim dallarının tümü

Kişilik haklarına karşı işlenen suçlara ilişkin dava sonucunda ödenmesine karar verilen bedel

Kişilik hakları bakımından uğranılan kayıp

Manevileşmek durumu

Manevi durum almak

Manevi olma durumu; ruhanilik

Maddi olmayan, manevi şeyler

manevi değerlerden uzaklaşmak, yozlaşmak

karşılaşılan zorluklara dayanabilmek için güçlü olabilmek

moral gücü sarsılmak

moral gücünü sarsmak

Bir aletin işleyişini düzenleme, yönetme işi veya biçimi

Askerî harekâtta kullanılan ve kurusıkı atım yapan fişek; manevra mermisi

bir araca istenilen hareketi yaptırmak

Manevra yapılan

Manevra yapılmayan

On kişilik asker birliği

Üzerinde bir şey pişirmek veya ısınmak için kullanılan, sac, bakır, pirinç vb. malzemeden yapılan, türlü biçimlerdeki üstü açık ayaklı ocak; korluk

cesareti çok olmak

Etin yapışmaması için mangaldaki ızgaraya sürülen yağ

Korkusuz, gereğinden fazla cesur, gözünü daldan budaktan esirgemeyen, gözü pek olan kimse

Mangal yürekli olma durumu

yapamayacağı işleri yapabilirmiş gibi söylemek

Atom numarası 25, atom ağırlığı 54,93, yoğunluğu 7,39 olan, 1244 °C'de eriyen, doğada oksit durumunda bulunan, çeliği sertleştirmek için kullanılan, çok sert ve kırılgan bir element; mangan (simgesi Mn)

Manganezin bakır ve nikelle yaptığı alaşım

para vermek

Bakırdan yapılmış, iki buçuk para değerinde sikke

Bol parası olan

Parası olmayan

Kişinin sevinç, güven ve her türlü etkinliğinin normal olmayan bir biçimde arttığı ruh hastalığı

Maniciliği benimseyen

İranlı düşünür Mani'nin III. yüzyılda kurduğu ve iyilik kötülük esasına dayalı dinî öğreti; Manihaizm

Fabrika yapımı her türlü kumaş, bez vb. dokuma; yırtım

Manifatura eşyası satan kimse; yırtımcı, bezzaz

Manifaturacı olma durumu; yırtımcılık, bezzazlık

Bir gemideki malları göstermek için kaptan tarafından boşaltma işlemlerinin yapılacağı gümrük idaresine verilen liste

Kargo taşımacılığında belge, dosya ve mi paketler ile toplu taşıma listelerinin konulduğu torba

Duygu durumu bozukluğu olan (kimse)

Gemilerde, ambarlara ve makine bölümüne hava vermek için güverteye açılan baca

El masajı, ölü derinin temizlenmesi, tırnaklara şekil verme, tırnak törpüleme gibi işleri içeren el bakımı

Mesleği manikür yapmak olan kimse

Manikürcünün yaptığı iş

Manikür yapılmış

Manikürü olmayan

Seçme, ekleme ve çıkarma yoluyla bilgileri değiştirme

Yönlendirmeye uygun, kolayca yönlendirilebilen

Telgraf işaretlerini göndermek için bir devredeki akımı kesmekte veya yeniden vermekte kullanılan araç

“Yönlendirmek” anlamında manipüle etmek, “yönlendirilmek” anlamında manipüle olmak birleşik fiillerinde kullanılan bir söz

Türkiye'nin Ege Bölgesi'nde yer alan illerinden biri

Manisa yöresine özgü, altında pide ve yanında domates, biber vb. ile sunulan, şiş köfteli bir kebap

Lalenin parçalı yapraklı, büyük çiçekli, otsu, çok yıllık türlerine verilen genel ad (Tulipa orphanidea)

Manisa ilinden olan kimse

Manisalı olma durumu

Manitacılıkla para sızdıran dolandırıcı

Tanışıyormuş gibi yaparak veya çevredeki yandaşlarından destek alarak birinden para sızdırma işi; manita

Bir ucunun bağlı bulunduğu bir nokta çevresinde dönen kol

Manivelası olan

İki dilli iki makara ile yapılan palanga

Sakağı hastalığına tutulmuş (at)

Atlarda görülen süreğen, şiddetli sakağı

Genellikle defilelerde giysileri tanıtma, sunma, gösterme amacıyla giyip podyumda yürüyen kimse; model

vücut ölçüleri orantılı ve ince yapılı olan

Mankenin işi

Ulusal kimlikten uzaklaşan, içinde bulunduğu topluma yabancılaşan

Mankurtlaşmak durumu

Ulusal kimlikten uzaklaşmak, içinde bulunduğu topluma yabancılaşmak

Mankurt olma durumu

Kumar oynatan kişinin kazançtan aldığı pay

Manolyagillerden, yaprakları almaşık, iri ve parlak yeşil renkte bir süs ağacı (Magnolia grandiflora)

Ayrı taç yapraklı iki çeneklilerden, manolya vb. güzel kokulu bitkileri içine alan familya

Bir yarışmada konulan ödüle uygun görülmemekle birlikte, anılmaya değer bulunan kimseye veya esere verilen derece

Mantarlardan, içinde zehirlileri de bulunan, silindir bir gövde ve üst tarafı şapka biçiminde olan ilkel canlıların genel adı (Fungi)

yalan söylemek, martaval atmak

Turunçgillerden, kerestesi çok gözenekli, süngerimsi, açık sarı renkli bir ağaç (Phelloderidron amurerıse)

Mantar bilimi ile uğraşan kimse; mikolog

Mantarların yapılarını, yaşayışlarını ve yol açtıkları hastalıkları inceleyen bilim dalı; mikoloji

birdenbire veya kendiliğinden ortaya çıkmak

hızla çoğalıp yayılmak

Bazı mantarların yol açtığı bitki veya hayvan hastalığı

Nüfusu hızla artan yerleşim bölgesi

Batı Akdeniz Bölgesi’nde yetişen bir tür meşe; sezü (Quercus suber)

Sıkıştırılarak birbirine yapıştırılmış küçük mantar parçalarının düz bir yüzey hâline getirilip bir çerçeveye yerleştirilmesiyle yapılan, üzerine not, resim vb. tutturulan pano

Yağda hafifçe kavrulan küçük küçük doğranmış mantara su, domates, biber vb. katılarak yapılan bir tür yemek

Ağaçlarda hücrelerin çeperlerine mantar özü yığarak ve protoplazmasını yitirerek mantar oluşumuna yol açan, dış büyütken tabaka

Borusunun ucuna içi barutlu mantar takılarak patlatılan, tabanca biçiminde bir tür çocuk oyuncağı

Mantarlar küçük küçük doğranıp pişirildikten sonra un, karabiber, sıcak su vb. ilave edilerek yapılan bir çorba

Karbon, hidrojen ve oksijenden oluşan bazı bitki hücrelerinin çeperlerini kaplayarak sıvı ve gazların geçmesini önleyen, bu sebeple hücrenin ölümüne veya mantar oluşumuna yol açan madde

birinin hazırladığı oyuna düşmek, oyuna gelmek

Mantar yetiştiren veya satan kimse

Mantar yetiştirme veya satma işi

Mantarlaşmış hücreler oluşturacak mantar tabakasını doğuran (sürgen doku)

Mantarlar için gerekli nem oranı, sıcaklık, havalandırma vb. doğa şartlarını sağlayan düzeneklerin özel olarak kurulmuş olduğu çadırlar veya odalardan oluşan üretim ve depolama tesisi

Mantarlamak işi

Aldatmak, yalan söylemek

Sap, yaprak, çiçek vb. organlar yerine dallı veya düz iplikler görünüşünde emeçlerden oluşan, klorofilsiz, çiçeksiz, ilkel canlılar

Mantarlaşmak işi

Hücre zarlarına mantar özü karışarak geçirimsiz duruma gelmek

İçinde mantar bulunan, içine mantar konulmuş olan

Yenilebilen mantarların yetiştirildiği yer

Mantarı andıran, mantara benzeyen, mantar gibi; mantarımsı

Gemi serenlerini direklere asılı tutan halat ve makara

Canfese benzeyen bir tür ipekli kumaş

Bir sayının logaritmasının ondalık bölümü

Diz altından topuğa kadar uzanan, öbür kıyafetlerin üstüne giyilen, kalın kumaştan, kışlık kadın giysisi

Binaları soğuğa veya sıcağa karşı koruma amacıyla dış yüzeyini özel malzemeyle kaplama

Manto giymiş olan

Manto yapmaya elverişli (kumaş)

Mantosu olmayan

İçine tuz, karabiber vb. ilave edilmiş kıyma konularak küçük bohçalar biçiminde kapatılan hamur parçaları

Mantı yapan veya satan kimse

Mantıcının yaptığı iş

Doğru düşünme sanatı ve bilimi

Mantıkla hiçbir ilgisi olmayan, mantığa uymayan

Mantıksal düşüncesinin henüz oluşmadığı dönem

Mantığa uygun, akla uygun; mantıksal, mantıki, lojik

Mantıklı bir biçimde

Mantıklı olma durumu; mantıksallık

Mantığa, akla aykırı olan

Mantıksız bir biçimde; mantıksızcasına

Mantıksız davranma durumu

Mantık bakımından, mantığa göre; mantıken

Mantık bilimiyle uğraşan kimse

Felsefede mantığa özel ve üstün bir yer ayıran, mantığı felsefenin temeli sayan görüş

Elle işletilen

Yeni Zelanda ve Avustralya'nın doğu ve batı bölgelerinde bulunan, gri yeşil kabuklu, 8 metre uzunluğunda, beyaz yaprakları ince noktalı, pembe veya kırmızı çiçekli ince manuka ağacından elde edilen, antibakteriyel etkisinden dolayı sivilce, siğil, akne, açık yara ve yanıkların tedavisinde kullanılan bir yağ türü

Mani hastalığına yakalanmış (kimse)

Manyaklaşmak işi

Manyak duruma gelmek, manyak gibi davranmak

Manyaklaştırmak işi

Manyak duruma getirmek

Manyak olma durumu

Manyağa yakışan

Küçük parça kumaşların bir kadife veya keçe zemin üzerine dikilip her parçanın etrafının ince, ipek sırmalarla işlenmesiyle meydana getirilen seccade

Balıkesir iline bağlı ilçelerden biri

Alamanadan küçük, üç çifte balıkçı kayığı

Mıknatısla ilgili, kendinde mıknatıs özellikleri bulunan; mıknatısi

Bir mıknatısın N ucundan dışarı çıkıp dağıldıktan sonra yine toplanıp S ucundan içine giren kuvvet çizgilerinin yayılmış bulunduğu alan

Mıknatıslanma özelliği nedeniyle disk biçimindeki ortam

Mıknatıslanma özelliği nedeniyle bilginin depolanabildiği kart biçimindeki ortam

Bir kutu içinde bulunan ve kutusundan çıkarılmadan kullanılan manyetik kayıt ortamı; manyetik kaset

Dışardan bir manyetik alan uygulayarak vücuttaki yumuşak dokuların görüntülenmesini sağlayan yöntem

Mıknatıslanma özelliği nedeniyle elektriksel işaretlerin kaydedilebildiği silindir yapı

Mıknatıslanma özelliği nedeniyle elektriksel işaretlerin kaydedilebildiği şerit

Mıknatıs özelliği olan doğal demir oksit (Fe2O4)

Manyetizma ile etki altına alınmış

manyetizma ile etkilemek

manyetizma ile etkilenmek

Mıknatıs özelliklerinin bütünü

Manyetizma yapan kimse

Manyetizmacının yaptığı iş

İçinde mıknatıslı demir bulunan elektrik üreteci

Manyetosu olan

Manyetik momentleri ve manyetik alanların momentlerini ölçmeye, karşılaştırmaya yarayan alet

Manyetosu olmayan

Müshil olarak kullanılan, beyaz renkli, suda az eriyen, hiçbir tadı olmayan, magnezyum oksidin bir adı

Sütleğengillerden, sıcak ülkelerde yetişen, yaprakları almaşık, üçü veya yedisi bir arada yelpaze durumunda olan, büyük bir ağaç (Manihot utilissima)

Bakış, görüş alanına giren, dikkati çeken her yer; görüntü, dekor

televizyon yayını sırasında beklenmeyen kesinti aralarını doldurmak için ekrana değişik manzara resimlerini getirip göstermek

Manzarası olan

Manzarası olmayan

Manzarasız olma durumu

Şiir biçiminde yazılmış

Mançurya halkından olan kimse

Mançu dili

Gömlek kollarının ucunda bulunan, genellikle düğmesi olup iliklenen, çift katlı veya kalın kumaştan yapılan bölüm; kolluk (I)

voleybolda karşı takımın attığı servisi karşılamak

Manşeti olan

Elleri soğuktan korumak için kullanılan astarlanmış kürk; el kürkü

Manşonu olan

Maoculuğu benimsemiş veya Maoculuk yanlısı olan

Çin lideri Mao Çe-Tung'un düşüncelerine dayanan Marksist akım

Ucu halkalı cıvata

hapse girmek

hapse girmek

Mesleği yalnız çiftçilik olan varlıksız kimse

Kuzey Afrika'da dervişlere verilen ad; murabıt

Dişi geyik

Ağaç işleriyle uğraşan ve ağaçtan çeşitli eşya yapan usta

Tutkallanmış veya işlenecek olan tahtaların tutturulduğu kıskaç

Marangozun çalıştığı iş yeri

Marangozun işi

Bir çenekliler sınıfından, Antillerde ve bütün tropikal bölgelerde yetiştirilen, kökündeki yumrulardan ararot çıkarılan bir tür kamış; ararot kamışı (Maranta arundinaca)

42.195 metrelik en uzun yol koşusu

Maratonda yarışan sporcu

Maratoncu olma durumu

Dayanılması güç durum

çekişmek, olay çıkarmak için bahane aramak

kavgaya yol açmak, kavga çıkarmak, anlaşmazlığa yol açacak işler yapmak

Hastalıkla ilgili; sayrıl

Marazlanmak işi

Hastalanmak, hasta olmak

Hastalıklı, hasta

Güç, sıkıntılı, huzursuz durum

güç, sıkıntı veren, huzursuzluk doğuran bir durum yaratmak

Maraş yöresine özgü sert ve yoğun kıvamlı dondurma

Karton üzerine gerilmiş kumaşa çizilen desenin tamamen sim, sırma vb. sarılarak kapatılmasıyla yapılan bir nakış türü

Iskarta mal

Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan illerinden biri

Mardin ilinden olan kimse

Mardinli olma durumu

En yüksek askerî rütbe

Mareşal olma durumu; müşirlik

Mareşallerin tören sırasında ellerinde tuttukları kısa ve üzeri süslü sopa

Margarin yapımında kullanılan yapay yağ asidi

İçyağlarında bulunan, margarik asidin gliserinle birleştirilmesiyle de yapay olarak elde edilen, 47 °C'de eriyen ve yemeklerde kullanılan bitkisel yağ.

Herhangi bir işi yapmada ustalık

ustalığını ortaya koymak

"başarılı bir kimse, desteklenir, takdir edilir, övülürse daha iyi işler yapar" anlamında kullanılan bir söz

Usta, hünerli

Marifetli olma durumu

Ustalığı olmayan, hüner gerektirmeyen

Marifetsiz bir biçimde

Marifetsiz olma durumu

Hindistan'da yetişen kenevirin çiçeklerinden ve yapraklarından elde edilen uyuşturucu madde (Cannabis sativa)

Marina işleten kimse

Marina işletmeciliği

Etlerin yumuşaması ve daha lezzetli olması için baharatlı sirke, zeytinyağı vb. ilave edilerek hazırlanan bir sos

"Etleri yumuşatmak ve daha lezzetli duruma getirmek için pişirmeden önce belirli bir süre baharatlı sirke, zeytinyağı vb. ilave edilerek hazırlanan sosun içerisinde bekletmek” anlamındaki marine etmek birleşik fiilinde geçen bir söz

Marizlemek işi

Birini dövmek

Yazılmış veya basılı bir kâğıdın kenarında bırakılmış boşluk

Marjı olan

Marjı olmayan

Alman para birimi

Bir ticari malı, herhangi bir nesneyi tanıtmaya, benzerinden ayırmaya yarayan özel ad veya işaret; alametifarika

kullanmak için seçkin, kaliteli olan malı tercih etmek

markalaşmak

Marka satan kimse

Markacı olma durumu

takım oyunlarında karşı takımdaki bir oyuncuyu yakından izlemek, tutmak, gölgelemek

tutmak, perdelemek

Takım oyunlarında karşı takımdaki bir oyuncuyu yakından izleyen, onun hareketlerini engelleyen

Markalamak işi

Bir nesneyi tanıtmak veya benzerlerinden ayırmak için işaret koymak

Markalanmak işi

Markalama işi yapılmak

Markalaşmak işi

Ürün marka durumuna gelmek

Markası olan

Markası olmayan

Markasız olma durumu

"Takım oyunlarında karşı takım oyuncusunun hareketine engel olmak, tutmak, gölgelemek, markaja almak" anlamındaki marke etmek birleşik fiilinde geçen bir söz

Özellikle her türlü yiyecek maddesi, temizlik malzemesi ile ev, büro vb. yerlere ait gereçlerin satıldığı dükkân

Market işleten kimse

Market işletme işi

Bazı Batı devletlerinde kont ile dük arasındaki bir soyluluk ünvanı

Markinin karısı

İnce, pamuklu, genellikle çiçekli bir kumaş

Finlandiya'nın para birimi; mark

Marksçılık yanlısı olan (görüş veya kimse); Marksist

Alman filozof Marks'ın düşüncelerine dayanan devrimci sosyalist akım; Marksizm

Önemli ibareleri veya dikkati çekmek istenilen yerleri işaretlemeye yarayan, parlak renkli boya kalemi

Yapılarda döşeme gereci olarak kullanılan plastik madde

Balıkesir iline bağlı ilçelerden biri

"Perişan etmek, mahvetmek veya perişan olmak, mahvolmak" anlamlarındaki Marmara çırası gibi yakmak (veya yanmak) deyiminde geçen bir söz

Tekirdağ iline bağlı ilçelerden biri

Muğla iline bağlı ilçelerden biri

Rendelenen veya ezilen meyvelerin şekerle kaynatılıp püre kıvamına getirilmesiyle yapılan, genellikle kahvaltılarda yenilen bir tatlı

Çok ince taneli kil minerallerinden ve kalsitin değişik oranlardaki karışımından oluşan tortul kayaç

Marnlamak işi

Kireci az olan toprağın içine marn katarak daha iyi duruma getirmek

Fas'ta işlenen yumuşak bir tür keçi derisi

Maroken eşya yapan kimse

Maroken deriden çeşitli eşya yapma sanatı

Bu renkte olan

Nargileye takılan ve kolayca içmeyi sağlayan, hortum biçiminde uzun ve bükülgen boru

Marpuç yapan veya satan kimse

Marpuççu olma durumu

Güneş’e uzaklığı, yerin Güneş’e uzaklığından daha çok olan dış gezegenlerin ilki; Merih

Tavlada oyunculardan birinin, karşı taraf pul toplamaya başlamadan kendi pullarının tamamını toplayıp iki sayı kazanması

tavlada karşısındakine hiçbir pul toplamaya fırsat vermeden kendi pullarını toplayıp iki sayı kazanmak

tavlada pul toplayamadan kaybetmek

Üretilirken gerektiği kadar yakılmadığından tüterek ve koku vererek yanan, niteliksiz odun kömürü

koyu esmer, kömür gibi, simsiyah

Sınırdaki koruma görevlisi

İyi huylu ve güçlü bir cins eşek; marsıvan ayısı

Birleşikgillerden, çok yıllık, küçük sarı çiçekleri olan, gıda ve tıp alanında kullanılan, kokulu bir bitki (Tanacetum balsamita)

Yılın üçüncü ayı

"mart ayında havalar sık sık değiştiği için insan kendisini koruyamaz ve hasta olur" anlamında kullanılan bir söz

Gregoryen takvimine göre martın üçüncü haftasında görülen bir fırtına

“mart ayının dokuzunda bağların kesinlikle budanması gerekir, bu iş gündüz yetiştirilemezse gece çıra ışığında yapılmaya değecek kadar önemlidir” anlamında kullanılan bir söz

kararsız, huysuz (kimse)

tedirgin edici biri geldiğinde gitmeye kalkan kimseler için kullanılan bir söz

“mart ayında zaman zaman güneş görünse de şiddetli soğuklar devam eder ve insanların yakıtları tükendiği için evdeki kazma kürek saplarını bile yakmak zorunda kalabilirler” anlamında kullanılan bir söz

Çiftleşme zamanında azgınlık gösteren kedi

çapkın ve azgın (kimse)

“mart ayı gelince tavuklar yumurtlaya başlar” anlamında kullanılan bir söz

“mart ayında yağış olursa nisan ayı için faydalıdır, nisan ayında yağış olursa insanlar için faydalıdır” anlamında kullanılan bir söz

“mart ayında yağan yağmur kıymetlidir ama nisan ayında yağan yağmur daha da kıymetlidir” anlamında kullanılan bir söz

"kış hastalıkları, mart sona ermedikçe bitmez" anlamında kullanılan bir söz

inanılmayacak sözler söylemek, yalan söylemek

Yalan, gerçeğe dayanmayan, uydurma olan

Tek kurşun atan bir tür tüfek

Portakal kabuğu, cin ve vermutla yapılan içki

Türk garnizonlarında hizmet eden garson

Martıgillerden, çoğu beyaz renkte, eti yenmez, yüzücü, perde ayaklı deniz kuşlarının ortak adı (Larus)

Omurgalı hayvanlardan kuşlar sınıfına giren, birçok türü bulunan bir familya

Herkesçe bilinen, tanınan

Bilinme, tanınma, belli olma

Birleşikgillerden, geniş ve uzun olan yeşil yaprakları taze olarak yenilen bir bitki (Lactuca sativa)

Marul yetiştiren veya satan kimse

Marulcunun yaptığı iş

Marulu andıran, marula benzeyen, marul gibi

Lübnan ve Suriye'de oturan Katolik Süryani topluluğu

Bir olayın, bir durumun etkisinde veya bir olay veya durumla karşı karşıya bulunan

bir olayın veya bir durumun etkisinde bulunmak

bir olayın veya bir durumun etkisinde bırakmak

bir olay veya bir durumla karşı karşıya olmak

Mevki, makam veya yaş bakımından büyük birine sunulan, bildirilen dilek veya bilgi; sunuş

Maruz olma durumu

Beş yaşından büyük veya damızlık dışı bırakılmış dişi koyun

Uzunluğu altmış, genişliği üç dört kulaç olan bir tür balık ağı

Ritmi, yürüyen bir kimsenin veya topluluğun adımlarını hatırlatan müzik parçası

askerî kıtaya yürümesi için komut vermek

"Yürü" anlamında kullanılan bir seslenme sözü

Ayaklar veya bir destek üzerine oturtulmuş tabladan oluşan mobilya

Masa üzerinde kullanılmak üzere yapılan saat

Masa üzerinde kullanılmak amacıyla yapılmış, dik veya yatık biçimde duran bir takvim türü

Kuralları tenisinkine benzeyen, masa üzerinde özel top ve raketlerle oynanan bir oyun; masa topu, pinpon (II)

Masa üzerine serilen kumaş vb. maddeden yapılan örtü

Kurum, kuruluş vb. yerlerde beden gücü gerektirmeyen, genellikle oturularak yapılan (iş, görev vb.)

Küçük masa

konuşma veya görüşme yapılan masayı bu eylem sonlansa da terk etmemek

sahip olunan bir hak veya varlığı mahkeme kararı, sözleşme, diplomatik görüşme vb. aracılığıyla kaybetmek

çeşitli sebeplerle kaybettiği hak ve varlıkları diplomatik bir görüşme, sözleşme veya mahkeme kararıyla kazanmak

konuşma veya görüşme yapılan masayı bu eylem sonlansa da terk edememek

Vücut yüzeyinde el, elektrik, su aracılığıyla çeşitli işlemler yapma biçiminde, iyileştirme, rahatlama ve bakım yöntemi

sağlık, bakım ve yarışmalara hazırlık amacıyla vücudun çeşitli bölgelerini özel araç ve yöntemlerle ovmak, ovuşturmak

Sağlık veya tedavi amacıyla masaj yapan kimse

Masajcı olma durumu

Masajlamak işi

Masaj yapmak

Genellikle halkın yarattığı, hayale dayanan, sözlü gelenekte yaşayan, çoğunlukla insanlar, hayvanlar ile cadı, cin, dev, peri vb. varlıkların başından geçen olağanüstü olayları anlatan edebî tür

gerçekte olmayacak biçimde

inandırıcı olmayan, oyalayıcı sözlerle kandırmaya çalışmak

Doğaüstü, gerçek dışı ancak masallarda rastlanabilecek yerler

gerçek olmayan, gerçekleşmesi güç olan şeyler düşünerek yaşamak

Masal anlatan, yazan veya okuyan kimse

Masalcı olma durumu

Masallaştırmak işi

Masal durumuna getirmek

Masalı andıran, masala benzeyen, masal gibi; masalımsı

Masası olan

Küçük, dar yer veya hücre

Giderler, masraflar

Bağırsakları tutan karın iç zarı

Masası olmayan

Masasız olma durumu

Bıçak, orak, tırpan vb.ni bilemeye yarayan, çelikten yapılmış, çubuk biçiminde araç

Masatlamak işi

Masat veya benzeri bir şeyle bıçak, orak, tırpan gibi aletleri bilemek

bir anlaşmazlığı çözümlemek üzere bir araya gelmek, toplanmak

bir konuyu, olayı araştırmak veya irdelemek

Bilgisayarda dizin, program vb.ne ait simgelerin yer aldığı ekran görüntüsü

Kasası, ekranı ve klavyesi ayrı ayrı parçalar hâlinde olan bilgisayar; masaüstü

Masaüstü yayıncılık yapan kimse

Kitap, dergi vb. yayınları bilgisayar ortamında baskıya hazırlama işi

Rengi kırmızı ile sarı arasında değişen, boya olarak kullanılan, doğal kurşun oksit (PbO)

Genellikle ölünün yüzüne uygulanarak elde edilen yüz kalıbı

Doğal amonyum sülfat

Eğlendirici, sevimli, güldürücü, soytarı (kimse)

bir kimseyi veya şeyi gülünç ve şerefsiz duruma düşürmek

gülünç bir duruma düşmek

Maskara gibi, maskaraya benzer bir biçimde

Maskaralanmak işi

Maskaralık etmek

Maskaralaşmak işi

Eğlendirici, hoş bir durum almak

Maskara olma durumu

birinin eğlencesi olmak

birini rezil etmek, küçük düşürerek gülünç duruma sokmak

Ayakkabının üst yüzünün ön tarafında dikişle ayrılan burun bölümü

biriyle eğlenmek, gülünç duruma düşürmek

gülünç bir duruma sokmak

Boyalı karton, kumaş, plastik vb.nden yapılan ve başkalarınca tanınmamak için yüze geçirilerek kullanılan yapma yüz

Maskelemek işi

Görünmemesini sağlamak, maske ile örtmek

Maskelenmek işi

Maskeleme işi yapılmak veya maskeleme işine konu olmak

Maskesi olan, maskelenmiş

Davetlilerin farklı, ilginç kıyafetler giyip yüzlerine maske taktıkları balo

gerçek niyeti ve niteliği ortaya çıkmak

amaçlarını gizlemesini bilen kimse, bu tutumunu bırakarak gerçek kişiliğini ve amaçlarını açığa vurmak

gizli amaçlarını, gerçek kişiliğini ortaya çıkarmak

Maskesi olmayan

Uğur getireceğine inanılan şey

Önemli iş, mesele

Bir büyükelçinin temsilci olarak bulunduğu ülke dışına çıkması durumunda veya o ülkeye gelmesinden önce ona vekâlet eden diplomat; işgüder

Maslahatgüzar olma durumu, maslahatgüzarın mesleği; işgüderlik

Sürekli su akan boru

Asılmış, asılarak öldürülmüş (kimse)

Her yanı mavi; gömgök

Sanatla yapılmış (ürün)

Sanatla yapılmış şeyler, sanat eserleri

Masonluk üyesi; farmason

Çeşitli derecelerdeki masonlardan oluşan gruplardan her biri; loca

Birtakım kardeşlik ilkelerini benimseyen, birbirlerini parola ve işaretlerle tanıyan, loca denilen bölümlere ayrılan kimselerden kurulu dernek

Bir şeyin yapımında kullanılan harç vb. malzeme

para harcamak

alışveriş veya ödeme işlerini yapmak

Para harcamayı gerektiren bir iş

para harcamayı gerektiren bir işe girişmek

bir iş veya yapım için çok para harcamak

Çok masraf gerektiren, pahalıya çıkan

Masraflı olma durumu

Masraf gerektirmeyen veya az masrafı olan, ucuza mal olan

Masrafsız olma durumu

beklenmedik bir sırada para harcama durumunda kalmak, paradan çıkmak

bir iş için gereken parayı ödemek, gideri karşılamak

Sarf edilmiş, harcanmış

Massetmek işi

Emmek, içine çekmek

Sıvacı ve duvarcıların sıva, alçı veya beton yüzeyleri düzeltmek için kullandıkları uzun, ensiz ve düz tahta, alüminyum, çelik vb.nden yapılmış araç

Sakız ağacından çıkarılan reçine

Çok sarhoş; mastur

esrar içerek kendinden geçmek

Geminin en geniş yeri; masturi

Gemi ve deniz araçlarının en geniş yerine isabet eden posta

Cinsel bölgelere dokunarak orgazm sağlama; istimna, onanizm

Kulakları uzun ve düşük, bacakları kısa, bodur bir köpek cinsi

Suçsuz, günahsız (kimse)

Suçsuz, temiz, masum bir biçimde; masumane, masumcasına

Zavallı, günahsız kimse

Suçsuz, günahsız (kadın)

Masum olma durumu; masumiyet, arılık (I)

Korunan, korunmuş

Korunmuş olma durumu

Koni veya silindir biçiminde olup üzerine şerit, iplik vb. sarılan, karton, tahta, plastik vb.nden yapılan araç

Erkek masajcı

Kadın masajcı

Satranç oyununda taraflardan birinin yenilgisi

satranç oyununda yenmek

satranç oyununda yenilmek

Yelkenlere ve teknelere açılan delik

İnsan, mal, eşya vb. için küçümseme yollu bir söz

Asker, sporcu, yolcu vb.nin kullandığı, genellikle askısı olan, deri, metal, cam veya plastikten yapılan su kabı

Bir yerde herhangi bir sebeple ortaya çıkan üzüntülü durum

yas tutmak

Aritmetik, cebir, geometri gibi sayı ve ölçü temeline dayanarak niceliklerin özelliklerini inceleyen bilimlerin ortak adı; riyaziye

Matematik bilimi ile ilgili olan; riyazi

Matematikle uğraşan kimse; riyaziyeci, matematisyen

Matematikçi olma durumu

Yazılı, sözlü, görüntülü, kaydedilmiş her türlü belge

İki halatı ek yeri kalınlaşmayacak biçimde birbirine ekleme işi

iki halatı ek yeri kalınlaşmayacak biçimde birbirine eklemek

sarhoşluktan sızacak duruma gelmek

Tahta, maden, beton vb. sert maddeler üzerinde delik açmaya yarayan alet, delik açma aleti; delgi

Gök cisimlerinin doğması

Matlaşmak işi

Mat duruma gelmek

Matlaştırmak işi

Mat duruma getirmek

İstenilen, aranılan, arzu ve talep edilen şey

Mat olma durumu

Evlenmemiş kadınlara Fransa’da verilen san

Bir verginin miktarını belirtmek için temel olarak alınan değer

Savaşmayı öğretmek için kullanılan, üzerine deri kaplanmış, başı yuvarlakça kalın sopa

alay etmek, eğlenmek

Osmanlı ordusunda acemilere matrakla savaşmayı öğreten usta

alaya almak, eğlenmek

İçinde birçok biyolojik olayın meydana geldiği, akıcılığı az, cansız bir sıvı ortam

Elektronik hesap makinelerinde, renkli televizyon vb. cihazlarda hesap ve kumanda işlemlerinin yapılmasını sağlayan elektronik devre; dizey

Matbaacılıkta basılacak formanın kalıbını almada kullanılan yumuşak karton

Kovulmuş, çıkarılmış

Özellikle Rusya'dan dünyaya yayılan, tahtadan yapılmış iç içe bebeklerden oluşan süs eşyası

Sakalsız, bıyıksız olma durumu

Bir yöne eğilmiş

bir şeye yöneltilmek

Tespih ağacıgillerden, Hindistan ve Honduras'ta yetişen büyük bir orman ağacı; akaju (Swietenia mahagoni)

Yalan, uydurma söz

yalan söylemek, yalan söyleyerek oyalamak, masal okumak

Görülen âlemin ötesi

Yeşil ile mor arasında bir renk, bulutsuz gökyüzünün rengi; mai

Deniz, kumsal ve çevresinin istenilen temizlikte olması dolayısıyla verilen uluslararası belgeye sahip olunduğunu gösteren bayrak

Nazar değmesine engel olacağı inancıyla takılan, ortasında göze benzer şekil olan mavi renkli boncuk

birçok kişiye birden sevgi göstermek

Üretim sürecine bedensel gücüyle katılarak maaş veya ücret karşılığı çalışan kişi

Mavi yolculuğa çıkan kimse

Kıyı boyunca koy koy veya ada ada dolaşılarak yapılan gezi

Mavihastalığa yakalanmış çocuk

En büyüklerinin boyu 33 metreyi bulabilen, ağırlığı 150 tonu geçebilen, daha çok tek başına veya yavrusuyla beraber yaşayan, yüksek ses çıkaran bir memeli hayvan; gökbalina. (Balaenoptera musculus)

Kalbi ikiye ayıran bölmenin bozulması sonucu temiz ve kirli kanın birbirine karışmasıyla ortaya çıkan hastalık

Birleşikgillerden, baharda buğday tarlalarında mora çalan mavi renkli çiçekler açan bir bitki; belemir, peygamber çiçeği, acımık (Centaurea cyanus)

Özellikle tütün fidelerinde üreyerek yaprak hastalığına yol açan asalak mantar

Mavileşmek işi

Mavi duruma gelmek

Mavileştirmek işi

Mavi duruma getirmek

Üzerinde mavi renk olan

Mavi renkte olma durumu

Rengi maviyi andıran, maviye benzeyen; mavimtırak

Çift kanatlılardan, erginleri 6-12 mm uzunluğunda, metalik mavi renkte, genellikle çöplerin etrafında görülen, evcil hayvan dışkısı ve ölü hayvanlarla beslenen, bu nedenle hastalık taşıyıcı özelliği bulunan bir tür sinek (Calliphora vomitoria)

Mavi gözlü olan (kimse)

mavi gözlerle bakmak

Gemilere ve yakın kıyılara yük taşıyan, güvertesiz büyük tekne

Mavna işleten kimse

Mavna işletmeciliği

gevezelik etmek

Kurşundan dökülmüş uzun ve yuvarlak, iki ucu delikli, mazgallanıp cıvayla parlatılmış veya sarı madenden döküm yapılıp nikelajlanmış, 80-130 gr ağırlığında bir av aleti

Atış hızı dakikada ortalama altı mermi olan ve orduda kullanılan bir tüfek tipi

Bazı besinlerin yapımında mayalanmayı sağlamak için kullanılan madde; damızlık, ferment

Meyvelerinden yemek yağı çıkarılan bir tür hurma ağacı (Elaels)

mayalanmayı sağlamak

Bir mayanın etkisine karşı koyan, protein yapısında madde

Mayalamak işi

Maya koymak, içine maya karıştırmak

Mayalandırmak işi

Mayalanmasını sağlamak

Sıvı veya hamur durumda bulunan organik maddelerin kendiliğinden kabarıp köpürerek gaz çıkarması olayı

Mayanın etkisiyle kabarmak; ekşimek

Mayalanmak işi

Mayalaşmak işi

Maya durumuna gelmek

İçine maya karıştırılmış

Maya olarak kullanılmak için ayrılmış, maya olmaya yarar

Kötü yaradılışlı, karaktersiz (kimse)

Tende kızartı, kaşınma, sulanma, kabuk bağlama vb. doku bozukluklarıyla kendini gösteren ve bulaşıcı olmayan bir deri hastalığı; egzama

Ballıbabagillerden, ana vatanı Avrupa, Asya, Afrika olan, yaprakları karşılıklı dizili, deri hastalıklarının iyileştirilmesinde kullanılan, birçok türü bulunan, bir yıllık veya çok yıllık otsu bitkilerin genel adı (Teucirium polium)

içinde olmak

İçinde maya bulunmayan

"çok para kazanabilmek için az da olsa elde bir sermaye olması gerekir" anlamında kullanılan bir söz

Mayasız olma durumu

Maydanozgillerden, yenmek için yetiştirilen, 50-80 santimetre uzunluğunda, ufak yeşil ve parçalı yapraklı, hoş kokulu iki yıllık otsu bir bitki (Petroselinum crispum)

olur olmaz her işe karışmak

Ayrı çanak yapraklı iki çeneklilerden, çiçekleri şemsiye biçiminde olan, anason, kereviz, maydanoz, kimyon vb. bitkileri içine alan bir familya

İçinde maydanoz bulunan

Tadı az şekerli olmakla birlikte daha çok ekşi olan

Mayhoş olma durumu

Grandi direğinin en alt sereni ve bu serene çekilen yelken

Dört ayaklı, iki ayağı üzerinde de yürüyebilen, ormanda toplu olarak yaşayan, kuyruklu hayvan; primat

Yuvarlak başlı bir cins köpek balığı (Squatina vulgaris)

maymuna benzer bir biçimde

geçen bir olaydan ders alındığını anlatan bir söz

Hevesi çabuk geçen, kararsız

Maymun iştahlı olma durumu

“ne bakıyorsun, garip bir durum mu var?” anlamında bir söz

Garip ve çirkin yüzlü

gülünç ve çirkin duruma sokmak

çirkin ve gülünç duruma girmek

Küçük maymun

Omurgalı hayvanlardan, memeliler sınıfının eteneliler alt sınıfına giren bir takım; primatlar

Maymunlaşmak işi

Maymuna benzemek, maymun gibi davranmak

Maymunlaştırmak durumu

Birini, kendi düşünceleriyle değil başkalarının yönlendirmesiyle hareket eder duruma getirmek

Güldürmek veya dikkati çekmek için yapılan tuhaflık

Maymun gibi, maymuna benzer, maymun gibi; maymunumsu

Yelken, filika vb.ni aşağıya indirme

herhangi bir şeyi halat ve palanga aracılığıyla denize veya yere indirmek

yelken, filika vb. yukarıdan aşağıya indirilmek

Deniz, göl, havuz vb. yerlere girerken veya güneşlenirken giyilen, tek parçadan oluşan giyisi

Mayo diken veya satan kimse

Mayo dikme veya satma işi

Mayo ile bikini arası, tek parçadan oluşan yüzme kıyafeti

Yumurta sarısı, zeytinyağı ve limonla yapılan bir tür koyu, soğuk yiyecek

Mayonez katılmış veya karıştırılmış

Mayonezi olmayan, mayonez katılmamış

biriyle alay etmek, eğlenmek

Yandığında renkli ve parlak ışıklar saçan, şenlik gecelerinde yakılan havai fişek

biriyle alay etmek

Toprak altına, üstüne veya suyun içine yerleştirilen, doğrudan doğruya çarpma veya basınç etkisiyle patlayarak zarara yol açan patlayıcı madde

Deniz içine döşenmiş mayınları bulmaya yarayan bir aygıtla donanmış gemi

denize mayın bırakmak, denizi mayınlamak

Denize mayın dökmek için özel olarak yapılmış gemi

denizde ve karada bulunan mayınların yerini belirlemek ve kullanılmaz duruma getirmek

Mayın vb. patlayıcı maddelerin döşendiği veya çokça bulunduğu yer

Mayın dökmeye yardım eden veya mayın döşeyen kimse

Mayıncının yaptığı iş

Mayınlamak işi

Bir yere mayın dökmek veya döşemek

Mayınlanmak işi

Mayınlama işi yapılmak

Mayınlatmak işi

Mayınlama işini yaptırmak

Mayını olan, mayınlanmış yer

Mayını olmayan, mayınlanmamış yer

Yılın beşinci ayı

Otçul özellikleri dolayısıyla bitki sağlığı yönünden önem taşıyan böcekler topluluğu

Kın kanatlılardan, uzunluğu 20-25 milimetre olan, kızıl kahverengi görünüşlü, gelişmesi üç beş yıl süren, bitkilere zararlı bir böcek (Melolontha vulgaris)

Bolca taze sığır dışkısı karıştırılmış (toprak)

Mayışmak işi

Çok yemekten, sıcaktan veya zevkten gevşemek, üzerine rehavet çökmek

Çok yemekten, sıcaktan veya zevkten gevşemiş olan, üzerine rehavet çökmüş olan (kimse)

Mayışık olma durumu

Kırlangıç balığıgillerden, Atlantik Okyanusu, Akdeniz ve Marmara Denizi'nde yaşayan, kırmızı renkli, lezzetli bir balık (Trigla lineata)

Bir komisyon kararının gerekçesini kaleme alan üye

Ele geçirilmiş, zapt edilmiş

Mazbut olma durumu

içinde bulunulan durumu açıklayacak bir sebebi ortaya koymak

Öğrencinin okula gelemeyişinin sebebini bildiren ve velisi tarafından imzalanarak okul yönetimine verilen belge

Yükseköğretim kurumlarında yönetim kurulunca kabul edilen haklı ve geçerli bir mazeretten dolayı sınavlara katılamayan öğrenciler için yapılan sınav; engel sınavı, mazeret imtihanı

Mazereti olan; mazur

Mazereti olmayan

Mazeretsiz olma durumu

Yağmur sularını kanalizasyon şebekesine çekmek için kullanılan üzeri parmaklıklı demirle kapatılmış delik

Kale duvarlarında açılmış iç yanı geniş, dış yanı dar delik; mazgal

Kale burçlarına diş diş açılmış mazgalların çıkıntılı kısımları; mazgal dişi

Mazgal siperlerinin duvar kalınlıklarının ok atmaya engel olmaması ve ok atanların kale önünde daha geniş bir sahayı görebilmeleri için duvar kalınlıklarının iç tarafa doğru tıraş edilmiş kısımları

Mazgalları olan

Tunceli iline bağlı ilçelerden biri

Bir iyiliğe erişmiş, erişen (kimse)

iyi bir şeye ermek, ulaşmak

Erişme, elde etme

Geçmişe bağlı olan, geçmişi yücelten

Geçmişe bağlı olma, geçmişi yüceltme

geçmişte kalmak, yürürlükten ve işlerlikten çıkmak

Zulüm görmüş, kendisine zulmedilmiş

Haksızlığa ve zulme uğramış olma durumu

"zulüm gören kimsenin bedduası tutar" anlamında kullanılan bir söz

Divan edebiyatında bazı kavramları dolaylı anlatmak için kullanılan nükteli ve sanatlı söz

Yakıt olarak kullanılan, ham petrolün damıtma ürünlerinden biri; motorin

Mazotla çalışan araçlarda mazotun düzeyini gösteren alet

Mazotlamak işi

Mazot tabakasıyla kaplamak

Mazereti olan; mazeretli

kusura bakmamak, hoş görmek, bağışlamak, affetmek

mazeretli olmak, bahanesi bulunmak

Bir tür Leh dansı

Servigillerden, yaprakları almaşık ve küçük pullar biçiminde, gövdesi düz olan, dipten dallanan bir süs bitkisi (Thuya)

Mazı üstünde urların oluştuğu bir tür meşe (Quercus infectoria)

Mardin iline bağlı ilçelerden biri

Mazı ağaçlarının çok olduğu yer

Bir şeyi çiğnerken "maç" diye ses çıkararak

karşılaşma sonucunu belirlemek amacıyla meşru olmayan yollardan veya para karşılığı anlaşmaya varmak

Voleybol, tenis vb. spor dallarında maçın kazanılması için alınması gereken son sayı

iki takım veya iki kişi kazanmak amacıyla aralarında karşılaşma yapmak

Oyun kâğıtlarında, mızrak ucuna benzer, ayaklı siyah beneklerle oluşan dizi; pik (III)

İskambil destesinde maça dizisinde yer alan as

saygısızca yayılarak oturmak

İskambil destesinde maça dizisinde yer alan kız

Trabzon iline bağlı ilçelerden biri

Sert karakterli, kaba erkek

Maço olma durumu

İslimle çalışan ağırlık kaldırma makası

Bir yamaca veya kaya içine doğru uzanan, barınak olarak kullanılabilen yer kovuğu; in (I)

Mağara bilimi ile uğraşan kimse

Konusu mağaraları, yer altındaki uçurumları, yarıkları, oyukları, yer altı akarsularını araştırmak ve incelemek olan bilim

Tarih öncesi insanların mağara duvarlarına yaptıkları resim

Derin, boğuk ve korkmuş vurgulu ses

Büyük dükkân

Mağazası olan veya mağaza işleten kimse

Mağazacı olma durumu

Haksızlığa uğramış (kimse); kıygın

zarara uğratmak

zarara uğramak

mağdur olmak

mağdur etmek

Mağdur olma durumu, kıygınlık; mağduriyet

bağışlanmayı istemek

Tanrı bağışlamak

Affolunmuş, bağışlanmış

yenmek

yenilmek (II)

Sıkıcı, kapanık (hava)

Mağrip halkından olan kimse

Afrika'nın Mısır dışındaki kuzey ülkeleri

Kurumlu (II), gururlu, kibirli, kendini beğenmiş

kibirlenmek, gururlanmak, kendini beğenmek

Gururlanarak, kibirlenerek, büyüklenerek; mağrurcasına, mağrurane

Affınıza sığınarak, güvenerek, itimat ederek

Mağrurlanmak işi

Kurumlanmak(II), gururlanmak, kibirlenmek, kendini beğenmek

Mağrur olma durumu

Hileli olan

Ana vatanı Hindistan olan, çoğunlukla Doğu ve Güneydoğu Asya’da yetiştirilen, küçük yeşil taneleri ile yemek yapılan bir bitki (Phaseolus aureus)

Ateş veya kızgın bir şey tutmaya, korları karıştırmaya yarayan iki kollu metal araç

zayıf ve kuru (kimse)

maşası olmak

çok küçük doğan (çocuk)

bir işten gelebilecek zarardan kendini koruyacak bir yol varken o yolu tutmamak

maşa şeklindeki aletle saçları dalgalı, bukleli veya kıvırcık duruma getirmek

Maşa yapan veya satan kimse

Maşacının işi veya mesleği

Bağ ve bahçelerde kenarları set biçiminde birbirinden ayrılan, genellikle dikdörtgen toprak parçası

Maşalamak işi

Maşa şeklindeki aletle saçları dalgalı, bukleli veya kıvırcık duruma getirmek; maşa yapmak

Maşalanmak işi

Maşa ile tutturulmak

(ma:şalla:h) "Ne güzel, Allah nazardan saklasın" anlamlarında beğenme duyguları bildiren bir söz

bir kimsenin veya bir şeyin iyi bir durumu anlatılırken söylenen bir söz

Maşası olan

Başkasının pek de hoş olmayan, sakıncalı isteklerine, amaçlarına alet olma durumu

başkalarının çıkarı, isteği ve amaçları doğrultusunda çalışmak

sakıncalı bir işte biri tarafından araç olarak kullanılmak

Müslüman olmayanların, özellikle Yahudilerin mezarlığı

İnsan topluluğu, toplum

Topluluğa ait olan, toplumu ilgilendiren

Tek parçalı ve kol yerine yarıkları olan, pelerine benzer bir tür kadın üstlüğü

Metal, toprak, plastik vb.nden yapılmış, ağzı açık, kulplu, bardağa benzeyen, küçük kap

Sevilen, âşık olunan erkek

Sevilen, âşık olunan kadın

Mendelevyum elementinin simgesi

Türk alfabesinin on altıncı harfinin adı, okunuşu

Arapçadan kelime kelime çevirmeksizin, asıl anlatılmak istenileni ifade ederek yapılan Kur’an çevirilerinin ortak adı

Yapılmış, kurulmuş, bina olunmuş

Çokluk, bolluk

takati kalmamak, takatsizleşmek

güçsüzleşmek, takati kalmamak

Bir ilgi veya benzetme sonucu gerçek anlamından başka anlamda kullanılan söz

Mecaz yoluyla, mecaz olarak

Mecazla ilgili, mecaz niteliğinde olan

Dünyadaki kişi ve varlıklara duyulan güçlü sevgi ve bağlılık duygusu

Mecazlaşmak durumu

Mecaz duruma gelmek

Gerçek anlamından saptırılarak benzetmeli olarak kullanılmış (söz)

Benzetme ilgisi bulunmaksızın, neden sonuç gibi türlü ilişkilerle bir sözcüğün başka bir sözcük yerinde kullanılması sanatı; ad aktarması

Herhangi bir konuda yükümlü, bir şeyi yapmak zorunda olan; eli mahkûm

zorlamak

herhangi bir şeyi yapmak zorunda bulunmak

zorlamak, yükümlü saymak, mecbur etmek

Bazı iskambil oyunlarında oyuna kesin olarak katılması gereken kimse

Mecburcunun durumu

Kendi isteğinin dışında, zorla, kaçınılmaz, zorunlu olarak

Bursu veren kuruluşun hizmetinde zorunlu olarak belli bir süre çalışma

Gidilmesi gereken tek yön

Kitap, mecmua, risale vb. yayınlar

Uranyum ve kalsiyum hidratlı doğal sülfatı

Osmanlı Devleti'nde 1840 yılında basılmış, 20 kuruş değerinde olan gümüş sikke

Mecidiye değerinde olan

Çorum iline bağlı ilçelerden biri

Bir konuyu konuşmak veya görüşmek için yapılan toplantı

Belli bir konuda Türkiye Büyük Millet Meclisinde bilgi edinmek için yapılan inceleme

birkaç kişi konuşmak veya eğlenmek için toplanmak

Güzel konuşan, kendini toplantılarda konuşmasıyla sevdiren (kimse)

Bir araya getirilmiş, toplanmış

Dergi işleriyle uğraşan kimse

Dergi işleriyle uğraşma

Sevdadan ötürü kendini kaybetmiş

sevda sebebiyle kendini kaybetmek

Çılgın gibi, çılgınca olan

Çılgın bir biçimde, delice, deli gibi; mecnuncasına, mecnunane

Mecnun olma durumu

Bir işin gidişi, bir olayın doğrultusu

bir iş, bir olay için gidişi, yönü, doğrultusu değişmek

bir iş kurallarına uygun bir biçimde yürümek

İncinmiş olan (kimse)

Ateşe tapanların bağlı oldukları din

Mecus dininden olan (kimse)

Mecusi olma durumu

Aklını yitirmiş kimse

Dayanak, yardımcı

yardımı, yararı dokunmak

Övünülen, onur duyulan, iftihar edilen şey veya kimse

Geçimi sağlayacak koşul, iş

Günlük geçim için kazanılan para

Taklitler yaparak, hoş hikâyeler anlatarak halkı eğlendiren sanatçı

Meddahın yaptığı iş

Kentlileşmiş, kırsallıktan kurtulmuş

Şahıs, aile, eşya, miras ve borçlarla ilgili hukuk dalı

Evli olup olmama durumu

Şahıs, aile, eşya ve miras hukukuyla ilgili ilişkileri düzenleyen kanun

Medeni hukuk dersini veren öğretim üyesi

Uygarlaşmamış

Medeniyetsiz olma durumu

Yardım, imdat

zor durumda kalındığında söylenen bir söz

yardım etmek

birinden veya bir şeyden yardım beklemek

Tıbba ait, tıpla ilgili

Yükseköğretim kurumlarında personel ve öğrencilere sağlık hizmeti sunan birim

Üstü başı perişan, kötü giyimli kimse

İnsan ve birçok başka memelinin, deri altı katılgan dokusunda yaşayan sıcak ülkeler solucanı (Filaria medinensis)

Göğsün, yanlardan akciğerler, önden göğüs kemiği, arkadan omurga ile sınırlanan orta bölgesi

Gösterilen, işaret edilen

İslam ülkelerinde, genellikle İslam dini kurallarına uygun bilimlerin okutulduğu yer

Medrese öğrencisi

içinden çıkılmaz boş tartışmaların konusu olmak

Bir merkeze, bir ortaklığa bağlı olan basın yayın organlarının tümü

Televizyonlarda sık sık programlara katılarak her konuda fikir beyan eden kimse

Medyada gerekli gereksiz, sık sık görünen kimse

Radyo, televizyon, gazete, dergi gibi elektronik veya yazılı basın organlarıyla video, sinema, reklam vb. görsel yayınlara ulaşma, bunları eleştirel olarak okuma, çözümleme, değerlendirme ve iletme yeteneği

Kitle iletişim araçlarında çok sık yer alan, görünen kimse

Medya görevlisi

Medyacı olma durumu

İletişim araçlarına özgü, iletişim araçlarıyla ilgili

Medyatik olma durumu

Ruhötesi iletişim kurma deneylerinde, ruhlarla insanlar arasında aracılık ettiğini ileri süren kimse

Medyum olma durumu

kendini borçlu hissetmek

Teşekkür borçlu

teşekkür borçlu olmak

Övünülecek şeyler, övünceler

Övünme, iftihar etme

Mefhumlara bağlı kalan kimse

Mefhumcu olma durumu

Mefkûre sahibi olan

Mefkûre sahibi olma işi veya görevi

Mefkûre sahibi olmama durumu

Bozuk, düzgün olmayan

Kocaman, iri, büyük

Ev, iş yeri vb. yerleri döşemek için gereklihalı, kilim, koltuk vb. eşya; döşeme

Mefruşat satan kimse

Mefruşatçının işi

Feshedilmiş, kaldırılmış, dağıtılmış, bozulmuş

birini kendine bağlamak

tutulmak, gönül vermek, vurulmak

Yapılmış, işlenmiş

1024 (yaklaşık bin) kilobayttan oluşan bir belleğin veya verinin boyutunu ifade eden ölçü birimi

Sesi yükseltip uzağa iletmeye yarayan koni biçiminde alet

Değeri bir milyon hertz olan frekans birimi

Çok büyük, aşırı derecede büyümüş şehir; megapol

Megalomaniye tutulmuş olan kimse

Bir milyon piksel değerindeki görüntü çözünürlük ölçüsü

Bir milyon ton değerinde kütle birimi

Herhangi bir megaton değerinde olan

Bir milyon vat değerinde elektrik güç birimi

Herhangi bir megavat değerinde olan

Büyük ve saygıdeğer kimselere duyulan saygı

Büyük, ulu, yüce, gösterişli

Bir eser yazılırken başvurulan kaynak

Doğru yolda olan, hidayete ermiş olan

Bir işin tamamlanması için tanınan ek süre; önel

Önceden tanınan süre

süre tanımak

Kasaplık hayvanların omuz başından çıkan külbastılık veya pastırmalık yumuşak et

Türk askerine sevgi duygusu ile verilen ad

ay ışığında denizde gezip dolaşmak

Mehter takımında görevli kimse

Mehter takımı tarafından okunan marş

Klasik Türk müziği makamları ile usullerinin kullanıldığı tek sesli bir müzik türü; mehter musikisi

Kös, nakkare, zil, zurna ve borulardan kurulan askerî mızıka takımı; mehter, mehteran bölüğü, mehterhane, nakkarhane

Mehter takımının mehter müziğinin ahengine uyarak ileri doğru attığı her üç adımdan sonra sağa ve sola selam vererek yaptığı yürüyüş

Mehterler

Mehter takımının yetiştirilmesinden ve çalışmasından sorumlu kimse

Bu takımın görev yaptığı yer

Kuvvetlerin maddeler ve hareketler üzerine etkisini inceleyen fizik dalı

Mekanik bir sistemin parçalarında depolanan potansiyel ve kinetik enerjinin toplamı

Mekanikleştiricilik kuramını benimseyen

Makine insan ikilemini model alan maddeci kuram

Mekanikçiliğe ilişkin veya mekanikçilikten yana olan görüş, kimse vb

Bütün fiziksel olayları, uzay ve uzayda yer değiştirmelerle açıklayan görüş; mekanizm, devimselcilik karşıtı

Mekanik düzeni sağlama

Savaş ve taşıma gereçleriyle donatılmış (kıta veya birlik)

Savaş ve ulaştırma araçlarıyla donatılmış birlik

Organların işleyiş biçimi

Mekanizması olan

Makine, elektronik, yazılım ve kontrol mühendisliğine dayanan, çok disiplinli bir mühendislik dalı

Su kıyılarındaki böcekleri yiyerek yaşayan yaban ördeği

El veya otomatik dokuma tezgâhlarında atkı veya argaç denilen ve enine olan iplikleri, uzunlamasına olan arışların arasından geçirmeye yarayan masuralı araç

mekiği arışlar arasından hızla geçirmek

Bir sorunun çözümü için devletler arasında gerçekleştirilen, seri biçiminde yapılan diplomatik temaslar

iki nokta veya durum arasında sürekli gidip gelmek

sürekli gidip gelen

Yaka, küpe, kolye vb. aksesuarlar ile çeşitli örtü ve dekoratif parçalar üretmek için mekik ile yapılan bir tür oya

Osmanlı ordusunda taşıma işlerinde kullanılan at, deve, katır vb. hayvanlar

Yük hayvanı kiralayarak taşıma işi yapan kimse

Mekkârecinin yaptığı iş

Gömülü, saklı

İslam dininde, dinî bakımdan kesin bir biçimde yasaklanmadığı hâlde yapılmaması istenen

Mekruh olma durumu

Otomobillerde kondansatör görevini yapan parça

Seyircilerin tribünde bir dalga görüntüsü verecek biçimde gruplar hâlinde ve birbiri ardınca hızla kollarını yukarıya doğru kaldırıp ayağa kalkmaları ve tekrar oturmaları biçiminde yaptıkları hareket

Meksika’da yaşayan halk veya bu halkın soyundan olan kimse

eşya vb.ni elden çıkarmak, satmak

derslere girmemek için keyfî olarak okula gitmemek, okulu asmak

okula gitmemiş

okumuş, öğrenim görmüş

Acemi, toy

Okulda yetişmiş olan, alaylı (I) karşıtı

Çok şekerli kahve

Mektepli olma durumu

"öğrenim görmüş olsalar bile bazıları eğitilmemiş gibi davranabilirler" anlamında kullanılan bir söz

mektebi bitirmek, mezun olmak

bir kimsenin içinden geçeni yüz çizgilerinden anlamak

Bir şey haber vermek, sormak, istemek veya duyguları bildirmek için birine çoğunlukla posta yoluyla gönderilen, zarfa konulmuş yazılı kâğıt; name, varakpare

yazılan mektup adrese gelip ele geçmek

mektubu postaya vermek

Mektuplaşmak işi

Karşılıklı mektup yazmak ve göndermek

Osmanlılarda, bir resmî dairenin yazı işlerini yönetmekle yükümlü yüksek görevli kişi

Mektupçunun görevi

Bulunulan yer

İçinde bulunulan yerin ses düzeninin uyumu

Bir yeri dolduran ögeler

bir yere yerleşmek

Bir yeri kendisine mekân tutan kimse

Mekâncı olma durumu

Mekâna ait

Mekânsal olma durumu

Mekânı olmayan; lamekân

Melekler

Üzüntü, hüzün, dert

üzüntülü olmak, dertlenmek

Halkın gözünde kendisini kötü tanıtarak insanların beğenme ve saygısı yerine hor görmesini isteyen, böylelikle nefsi öldürerek Allah’a yaklaşmayı esas alan tasavvuf anlayışı

Her türlü gösteriş ve dünya kaygılarından uzak kalmayı öğütleyen Melamilerin kendilerini gizlemek için giydikleri varsayılan mecazi bir hırka

Melamilik yanlısı olan kimse

Her türlü gösteriş ve dünya kaygılarından uzak kalmayı öğütleyen Sünni tarikatı

Mutfak eşyası yapımında, kâğıt ve dokuma sanayisinde kullanılan yapay reçinelerin üretiminde yer alan kimyasal bir madde

Melamin formaldehitten elde edilen ve özellikle fırın boyalarda kullanılan sentetik reçine türü

Büyük kötülük, lanetlenecek iş veya davranış

Doğal demir ve kalsiyum silikat

Hüzün veren, hüzün belirtisi olan

İzmaritgillerden, gümüş renkli, eti kılçıklı bir Akdeniz balığı (Sparus melanuiya)

Şeker üretiminde, billurlaşan şeker alındıktan sonra kalan şekerli posa

Tanrı ile insan arasında aracılık yaptığına ve nurdan yaratıldığına inanılan manevi varlık; ferişte

sessiz, sakin

Maydanozgillerden, su kenarlarında yetişen, çiçekleri yeşilimtırak beyaz çok yıllık bir bitki (Angelica sylvestris)

Tekrarlama sonucu kazanılan yatkınlık, alışkanlık

Ruhlar ve melekler âlemi

Melemek işi

Koyun, kuzu veya keçi bağırmak

Beli çökük at

Meletmek işi

Meleme işini yaptırmak

Değişik türden hayvan veya bitkiden üremiş (hayvan veya bitki); kırık (I), kırma, azma, hibrit, metis

Melezlemek işi

İki ayrı türü çiftleştirip birleştirmek

Melezlenmek işi

Melezleme işi yapılmak

Melezleşmek işi, hibritleşme

Bir bitki başka bir bitki türünün çiçekleriyle döllenmek; hibritleşmek

Melezleştirmek işi

Melez duruma getirmek

Melez olma durumu; kırmalık

İki kuzulu koyun

Meleşmek işi

Birlikte melemek

Sarılmış, bağlanmış, eklenmiş

Eklenmiş olarak

Mülahaza edilen, düşünülen

Selçuklu Devleti'nde, hanedana mensup olup sultan olmayan kişilere verilen ünvan

Kadın hükümdar

Kayseri iline bağlı ilçelerden biri

Aslı pikrik asit olan patlayıcı bir madde

Baygınlığa karşı iyi gelen oğul otu özü

Melodisi olan

Melodisi olmayan

Yunan trajedilerinde koro başı ile bir oyuncu arasında geçen şarkılı diyalog

Yuvarlak ve bombeli (şapka)

Yazın karadan denize doğru esen mevsim rüzgârı; briz

Boynu bükük, zavallı bir biçimde

Çok üzgün, sıkıntılı, ağlamaklı bir biçimde

Üzgün bir biçimde

Lanetlenmiş kimse

Meluna yakışan, melun gibi

Melun olma durumu

Memleketler

Bir şeyin ilk olarak ortaya çıktığı yer

İçinde erimiş mineraller bulunan, içme suyu olarak veya tedavi amacıyla kullanılan su

Binalarda su ile temas eden bölgelerin yalıtılması amacıyla kullanılan ve ana malzemesi bitüm olan malzeme

Yavrularını emzirmek için, memelilerin göğsünde türlü biçim ve sayıda bulunan, meme başı denilen çıkıntıları olan organ; bicik, emcek, emcik, göğüs

Memenin ucundaki çıkıntı; bicik

Memenin süt salgılayan dokusu

çocuk veya memeli hayvan yavrusu annenin göğsündeki sütü çekerek içmek

Meme başının çevresindeki koyu renkli yuvarlak bölüm

emzirmek

motorlu araçlarda platin elektrik akımını geçirmeyecek ölçüde oksitlenmek, işlevini yapmaz olmak

Deri ve sümük doku üzerinde görülen küçük ve sivri çıkıntı

Hem yağlık hem sofralık olarak üretilen bir tür zeytin; memecik

küçük çocuklar henüz meme ile beslenmek

küçük çocukları artık emzirmemek

Memesi olan

Doğurarak üreyen, memeleri olan, sıcakkanlı, iki akciğerli, kalbinde dört boşluğu olan, vücutları genellikle tüylerle örtülü omurgalı hayvanlar sınıfı

Memeyi andıran, memeye benzeyen, meme gibi

Memesi olmayan

Bir kimsenin doğup büyüdüğü yer, şehir; yurt

İnsanın kendi memleketine ait türkü ve onun ezgisi

Aynı memleketten olan kimse; toprak, yerdeş, hemşehri

Memleketli olma durumu; hemşehrilik

Memleketi olmayan

Memleketsiz olma durumu

Memleketin her bakımdan yükselmesini, gelişmesini isteyen, bu yolda çaba harcayan kimse

Memleketçi olma durumu

Dokunulması, elde edilmesi yasaklanan şey

yasaklanmak

Herhangi bir olaydan veya durumdan ötürü sevinç duyan, kıvançlı, mutlu

bir kimseyi sevindirmek, ona kıvanç vermek

sevinmek, sevinç duymak, kıvanmak

Memnun gibi, az çok memnun

Memnun olma, sevinç duyma, sevinme

Kıvanç duyarak, kıvançla; memnunlukla

Memnun olmayan

Memnun olmama durumu

Kıvanma, kıvanç

Umulan, düşünülen

beklemek, ummak

umulmak, beklenilmek

Devlet hizmetinde aylıkla çalışan kimse; görevli, işyar

görevlendirmek

memur kadrosuna atanmak

Kadın memur

Memurlar

Memur olma durumu; memuriyet

Engel olma

Yararlar

Bir sporcunun veya sanatçının mesleki işlerini düzenleyen ve yöneten kimse

Menajer olma durumu

Menkıbeler

Menkıbeleri konu edinen eserlerin ortak adı

Sümsük (I), sünepe, pis, iğrenç

Mendebur olma durumu

Atom numarası 101, kütle numarası 256 olan, izotopu 1957'de yapay olarak elde edilmiş olan element (simgesi Md)

İzmir iline bağlı ilçelerden biri

Akarsuların geniş tabanlı vadilerde S harfine benzeyen kıvrımı

Burun ve ter silmekte, el ve yüz kurulamakta kullanılan küçük, kare biçiminde kumaş veya yumuşak, ince kâğıt

herhangi bir duyguyu, gizli bir mesajı haberleşilen insana çeşitli anlamları olan renkli mendille bildirmek

yere oturup önüne bir mendil sererek dilenmek

çok küçük (alan)

birini uzaktan mendil sallayarak selamlamak veya uğurlamak

Mendili olan

Mendili olmayan

Kıyılarda dalgakıranla yapılmış liman

Menedilmek işi

Menedilmek işi

Önüne geçilmek

Menetmek işi

Menekşegillerden, bir veya çok yıllık otsu bir bitki (Viola tricolor)

Gözleri koyu lacivert renkte olan

Tırmanıcı, küçük çiçekli bir gül (Rosa chinensis)

Menekşe çiçeğinin mor rengi

Çiçekleri ayrı taç yapraklı iki çenekli bitkiler familyası

İzmir iline bağlı ilçelerden biri

Yumurta, soğan, yeşilbiber ve domatesle yapılan bir yemek

Ateş, şiddetli baş ağrısı, kusma, sayıklama vb. belirtilerle ortaya çıkan, beyin zarlarının iltihaplanmasıyla oluşan bir hastalık

Menetmek işi

Engel olmak

Terementi ağacının tohumu

Demir çelik sanayisinde bir ısıl işlem sonucu istenilen sertlik ve tokluk seviyesine ulaşmak için düşük sıcaklıklarda uygulanan termal işlem

faydalanmak, çıkar elde etmek

faydalanmak, çıkar elde etmek

çıkarını ön planda tutmak

faydasını engellemek

kendi çıkarlarını göz ardı etmek

Girecek veya geçecek yer, delik

Her şeyi olumsuz ve kötü yanlarıyla ele alan

Bolu iline bağlı ilçelerden biri

Onarma, işleme, düzeltme vb. işlemlerin uygulanacağı nesneyi sıkıştırıp istenildiği gibi tutturmaya yarayan bir tür alet

çok kuvvetli, güçlü kuvvetli

Dinin yapılmasını yasakladığı şeyler

Erkeklerin cinsel organından salgılanan madde; er suyu, bel (III), atmık, dikel, sperm, sperma

Bir yüzü içbükey, öbür yüzü dışbükey olan mercek

Diz eklemlerinde kemik arasındaki kıkırdak yapı

Bir yerden bir yere taşınabilen (mal)

Senet, bono, tahvil, hisse senedi vb. taşınır değerler; kâğıt

Din büyüklerinin veya tarihe geçmiş ünlü kimselerin yaşamları ve olağanüstü davranışlarıyla ilgili hikâye

Menolunmak işi

Kadınlarda gebe kalma ve doğurma yeteneğinin sona ermesi, âdetten kesilme; yaş dönümü, âdetgörmezlik

âdetten kesilmek, doğurma özelliğini yitirmek, hayızdan nifastan kesilmek

Dokumalar

Bir yerle veya bir kimseyle bağlantısı olan, ilişkili, -den olan, -e bağlı (kimse)

bir şey veya kimseyle bağıntısı olmak

Bir yerle, bir kimseyle ilgili, ilişkili olma durumu; mensubiyet

Şiir yönü ağır basan düzyazı; şiirce

Muğla iline bağlı ilçelerden biri

Kapı, pencere, mobilya kapakları vb. açılır kapanır şeylerde kullanılan, bir mille birbirine tutturulmuş, biri sabit, öbürü hareketli iki parçadan oluşmuş metal parça; reze

Nane kokusu

İçinde mentol bulunan

Yabancılık çekmeyen, alışmış, alışık

Yolculukta dinlenmek amacıyla durulan veya konaklanan yer; çalım

ok atma yarışlarında rekor kırmak

Menzil beygiri

Menzillerde haber getirip götüren ulakların kullanması için beslenen at; menzil atı

durup dinlenmeden çalışmak

atılan ok ile kırılan rekorun yerini belirten taş dikmek

Menzillerin sevk ve idaresinden sorumlu kimse; menzilci

Uzak yerlere menzil beygirleriyle giden posta tatarı

Aşama, kerte, yükseklik derecesi

hedefe ulaşmak

Sofraya çıkarılacak yemeklerin hepsi

Menşeviklik yanlısı olan kimse

Rus sosyalizmi içinde Bolşevikliğe karşıt olarak gelişen akım

Yayılmış, dağıtılmış, neşredilmiş

Yayılmış, açılmış bir biçimde

Kullanılmayan boş arazi

Meralarda kendiliğinden yetişen veya yetiştirilen, yem değeri olan veya olmayan tüm bitki türleri

Bir şeyi anlamak veya öğrenmek için duyulan istek

“kaygılanma, tasalanma” anlamında kullanılan bir söz

anlamak veya öğrenmek istemek

kara sevdaya tutulmak

anlamak veya öğrenmek isteği olmak

bir şeyi edinme, yapma veya onunla uğraşma isteğine kapılmak, bir şeye eğilim duymak

meraklanmak

meraklandırmak

Meraklandırmak işi

Meraklanmasına yol açmak, kaygılandırmak, tasalandırmak

Meraklanmak işi

Kaygılanmak, üzülmek, tasalanmak

Meraklanmak işi

Her şeyi anlamak ve bilmek isteyen; araştırıcı, mütecessis

Kendisini ilgilendirsin veya ilgilendirmesin her konuda soru soran, çok dedikodu yapan kimse

Meraklı olma durumu

Anlama, öğrenme isteğini duymayan

Meraksız bir biçimde

Meraksız olma durumu

kaygı içinde bırakmak

kaygı içinde olmak

merak içinde bulunmak

merakından çatlamak

çokça merak ettirmek

çok kaygılanmak

ilgisini çekmek

çok merak etmek

çok kaygılanmak

ilgisini artırmak

merakını ortadan kaldırmak

merakına dokunmak

merak etmesine sebep olmak, meraklandırmak

öğrenme isteğini engellemek

ilgisini çekmek

Konya iline bağlı ilçelerden biri

isteğini, derdini anlatmak

üstüne düşmek, yapmak istemek

"bir şey yapmaya azmeden ve ona dört elle sarılan kişi, kesinlikle başarıya ulaşır" anlamında kullanılan bir söz

Acı dolu, acılı olan

Resmî işlerde yol yöntem, yol yordam

Törenlerin yapıldığı salon

Kurallara, törelere aşırı bağlı olan

Resmî davranıştan uzak, sade

Bağlı, bağlanmış

bağlı bulunmak

Tropik ve ılık denizlerde yaşayan, geniş resifler oluşturan, mercanlar sınıfının örneği olan, kırmızı kalker iskeletli hayvan; mercan balığı (Corallium rubrum)

Su yüzüne kadar çıkan yuvarlak mercan resiflerinden oluşmuş ada; atol

Karanfilgillerden, nemli yerlerde yetişen, yaprakları karşılıklı, çiçekleri beyaz, çok yıllık otsu bir bitki (Sagyna procumbens)

Yıllık ortalama deniz suyu sıcaklığı 20 °C'nin üzerinde bulunan bölgelerde, kıtasal kenardaki adaların sığ sahillerinde, kalkerli bitkisel ve hayvansal organizmaların yığılımı

Mercan avlamak için yapılan özel bir tekne türü

Ayak topuğunu kavrayan, arka bölümü olmayan, ökçesiz, genellikle kırmızı deriden terlik

Mercandan yapılan, değerli tespih

Mercan renginde olan yeşil renk

Kırmızı olan vücudunda halka biçiminde siyah lekeler bulunan bir Amerika yılanı (Elaps corallinus)

Fasulyegillerden, sıcak ülkelerde yetişen, çiçekleri parlak kırmızı, tırmanıcı bir süs bitkisi (Erythrina)

Mercan avlayan kimse

Soldan sağa ve köşelerde birer düğüm oluşturarak yapılan zikzak işleme

Ballıbabagillerden, küçük yapraklı, güzel kokulu bir saksı bitkisi; şile, yayla kekiği, merzengûş (Origanum majorana)

Örnek hayvanı mercan olan, sölenterlerden bir sınıf (Anthozoa)

İçinde mercan bulunduran

İçinden geçen paralel ışınları düzenli bir biçimde birbirine yaklaştıran veya birbirinden uzaklaştıran, camdan veya ışık kırıcı herhangi bir maddeden yapılmış, genellikle küresel yüzeylerle sınırlanmış saydam cisim; adese, lens

çok titizlikle ve etraflıca incelemek

Merceği olan

Merceği andıran, merceğe benzeyen, mercek gibi

Başvurulacak yer veya makam

Baklagillerden, beyaz çiçekli bir tarım bitkisi (Lens culinaris)

çok küçük ve yuvarlak

Orta kulakta örs ve üzengi kemiği arasında bulunan küçük kemik

Kırmızı mercimeğin hafifçe pişirilmesinden sonra soğan, maydanoz, taze nane ve yeşil soğan karışımına katılıp iyice yoğrulması sonunda hazırlanan bir yemek türü

Yeşil mercimek, kıyma, ince bulgur ve tereyağıyla yapılan bir pilav türü

Ana malzemesi kırmızı, yeşil veya sarı mercimekten oluşan, soğan, un, tereyağı, et suyu, tuz, kırmızı veya karabiber ile hazırlanan çorba

Mercimeği andıran, mercimeğe benzeyen, mercimek gibi

kadınla erkek gizlice aşk ilişkisi kurmak

Erkeğe yakışan

Merdanelemek işi

Bir şeyin üzerinden merdane geçirmek

Kıpti halkından olan kimse

Bir yere çıkmaya veya bir yerden inmeye yarayan basamaklar dizisi; badal, basak

Katlar arasındaki merdivenlerin altında kalan boşluk

Yasal olmayan yollarla yapılan üretim

"en yüksek yere, yavaş yavaş yükselerek çıkılır" anlamında kullanılan bir söz

Çok katlı evlerde bulunan merdivenlerin çevresindeki boşluk

ileri bir yaşa yaklaşmak

Merdivenlerin boşluk tarafındaki demir veya ahşap parmaklık; tırabzan

Merdiven boşluğu veya başı

Yapılardaki merdivenleri yapan kimse

Merdivencinin yaptığı iş

Binalarda merdivenden yapılan duvarlarla çevrili kısım

Dönerek çıkılan merdivenlerde yukarıdan aşağıya bakıldığında ortada görülen boşluk

Merdiveni olan

Merdiveni andıran, merdivene benzeyen, merdiven gibi; merdivenimsi

İnsan içine karışmaktan hoşlanmayan, insanlardan kaçan (kimse); mizantrop

Merdümgiriz olma durumu

Samanlık, odunluk, hayvan yemi deposu veya ahır

Köpeğin yaşı

Sıkıntı veren, hoşlanılmayan şeyler veya kimseler için kullanılan sövgü sözü

Sevilip aranan, istenilen, beğenilen, rağbet edilen

(me'rhaba:) "Geniş ve mamur yere geldiniz, rahat ediniz, günaydın, hoş geldiniz" anlamlarında bir esenleşme veya selamlaşma sözü

hâl hatır sormak, görüşüp konuşmak

Kalelerde kapının karşısındaki duvarda yer alan ve kapıdan giren düşmana ok atılan mazgal deliği

selamlamak

Merhabalaşmak işi

Karşılıklı selam verip hâl hatır sormak

esenleşecek kadar tanışıklığı, yakınlığı olmak

biriyle ilgisini kesmek

Bir yolcunun sekiz saatte gidebileceği mesafe

Bir kimsenin veya bir başka canlının karşılaştığı kötü durumdan dolayı duyulan üzüntü, acıma

acıma veya şefkat duygusu uyanmak veya kabarmak

acımak

sonradan acıma duygusuna kapılmak

Acıyarak, merhamet ederek

bir kimsenin merhametine güvenerek ona yaklaşmak

Acıması olan, merhamet eden

Merhametli olma durumu

Acıması olmayan; katı yürekli, katı kalpli, taş yürekli, taş kalpli, kalpsiz

merhamet etmemek, merhametsizleşmek

Merhamet etmeksizin, merhametsiz bir biçimde, acımadan; merhametsizcesine, kalpsizce

Merhametsizleşmek durumu

Merhametsiz duruma gelmek, merhametsiz olmak

Acımama durumu; katı yüreklilik, katı kalplilik, taş yüreklilik, taş kalplilik, kalpsizlik

Deriye sürülerek kullanılan, içinde birçok etken madde bulunan, yumuşak ve koyu kıvamda, yağlı ilaç

bir derde çare olmak

Merhemlemek işi

Merhem sürmek

Ölmüş Müslüman erkek; rahmetli, rahmetlik

ölmek

Ölmüş Müslüman kadın; rahmetli, rahmetlik

Rehin edilmiş, rehin bırakılmış

İki kutup arasındaki doğru ile o yerin çekül doğrultusunun belirttiği düzlem; öğlen, nısfınnehar

Meridyen düzleminin gök küreyle ara kesiti; öğlen çemberi

Uzun, çok ince, beyaz ve bol tüylü yapağısından dokumacılıkta yararlanılan bir koyun cinsi; merinos koyunu (Ovis aries hispanica)

Kişilerin yetenek ve bireysel üstünlüğüne dayanan yönetim biçimi

Edirne iline bağlı ilçelerden biri

Merkantilizm yanlısı olan kimse

Ülkenin refahını sahip olduğu altın, gümüş vb. değerli madenlere bağlayan, ülkedeki değerli maden yataklarının işletilmesine önem veren ve ihracatı artırıp ithalatı azaltmaya çalışan iktisat öğretisi

Mezar, kabir

Bir bölgenin veya kuruluşun yönetim yeri

Köşesi çemberin merkezinde bulunan açı

İl merkezini oluşturan ilçe veya ilçelerden her biri

Görüş açısından uç noktalarda olmayan siyasi kuruluş

Merkez valisi olma durumu

Bir kararnameyle görev yaptığı ilden alınarak İçişleri Bakanlığı bünyesine verilen vali

Bir faaliyet, hareket vb.nin tam ortası

Merkeze göre, merkez bakımından

Merkeze doğru yaklaşan

önem vermek, diğerlerine göre öncelikli duruma getirmek

önem kazanmak, diğerlerine göre öncelikli duruma gelmek

Denizli iline bağlı ilçelerden biri

Merkeziyetçilik yanlısı olan (kimse); merkezci, üniter

Otoritenin ve işin tek bir merkezde toplanmasını amaçlayan görüş; merkeziyet, merkezcilik

Merkezden uzaklaşan; santrifüj

Bir merkez çevresinde dönen bir cismi merkezden uzaklaştıran kuvvet, merkezcil kuvvetin tepkisi

Bir karışımın bileşenlerini merkezkaç kuvvetle ayırma işlemi

Merkezlenmek işi

Aynı merkezde toplanmak; temerküz etmek

Merkezleşmek durumu

Merkez durumuna gelmek

Merkezleştirmek işi; merkezleme

Merkez durumuna getirmek; merkezlemek

Merkezde olan, merkezi oluşturan

Beyin ve omurilikten oluşan, sinir sisteminin en büyük bölümü

Yönetme, denetleme ve işletme bakımından yetkinin bir yerde toplandığı yönetim tarzı; merkezî idare

Merkeze bağlı veya bir merkezden yönetilen temizlik sistemi

Yönetim, denetim veya konum bakımından merkezde bulunan ülke

Merkeze bağlı ortak ısıtma sistemi

Merkezîleşmek işi

Merkez durumuna gelmek

Merkezîleştirmek işi

Otoriteyi ve işi bir merkezde toplamak

Merkezî olma durumu

Yazılmış

Üzerine binilmiş olan

Güneş sisteminin Güneş'e en yakın olan gezegeni; Utarit

Bir tür mezgit balığı (Merlangus communis)

Bileşiminde %75'ten çok kalsiyum karbonat bulunan, genellikle beyaz, renkli ve damarlısı da olan, cilalanabilen, billurlaşmış kireç taşı

beyaz, parlak, sert, sağlam ve pürüzsüz

Mermerden yapılmış kireç

Mermer çıkaran, işleyen, satan, mermer vb. taşlardan yapılarda ıslak zemin işleri, mutfak döşemesi, eviye veya mezar taşları yapan kimse

Cilalı yüzeyler elde etmek için sert taşları işleme sanayisi

Genellikle başkalaşma etkisiyle, kireç taşlarının yeniden billurlaşma sonucu mermere dönüşmesi

Mermer durumuna dönüşmek

Mermerleştirmek işi

Mermer durumuna getirmek

Mermeri olan

Mermerle döşeli yer

Mermeri andıran, mermere benzeyen, mermer gibi; mermerimsi

Tülbent ile patiska arasında ince bir tür pamuklu kumaş

Ateşli silahlarla atılan patlayıcı ve delici madde

Ateşli silahlarda kovan içerisinde bulunan barutun yanması ile namludan hedefe giden metal parça

Kimyasal bir yöntemle parlaklık verilmiş pamuk ipliği

Türkiye'nin Akdeniz Bölgesi'nde yer alan illerinden biri

Mersingillerden, Güney ve Batı Anadolu dağlarında yetişen, yaprakları yaz kış yeşil kalan, gıda ve parfüm sanayisinde ham madde olarak kullanılan, meyvesi murt adıyla bilinen, esansı çıkarılan, beyaz çiçekli, güzel kokulu bir ağaç; mersin ağacı, sazak (Myrtus communis)

Mersin balığıgiller familyasını içine alan balıklar takımı

Mersin balığıgillerden, ılık denizlerde, göllerde yaşayan, tatlı sularda yumurtlayan, yumurtalarından havyar yapılan bir balık; kolan balığı (Acipenser sturio)

Örneği mersin balığı olan, vücutları parlak pullarla veya kemik düğmeciklerle örtülü, çoğu yumurtlama zamanında ırmak ağızlarına gelen iğ biçiminde uzun balıklar familyası

Mersin balığıgillerden, Karadeniz, Hazar Denizi ve bu denizlere dökülen ırmaklarda yaşayan, yumurtasından havyar yapılan bir balık (Huso huso)

İki çeneklilerden, mersin, karanfil, okaliptus gibi yaprakları almaşık, çiçekleri genellikle talkım durumunda bulunan, güzel kokulu bitkileri içine alan bir familya

Mersin ilinden olan kimse

Mersinli olma durumu

Sözünün eri, güvenilir (kimse); erkek

Yapıda kullanılan dört köşe veya yuvarlak, kalınca ağaç; düver

Yiğide, erkeğe yakışan

Kilise, ev vb. yerlerde Meryem Ana ikonası önünde sürekli olarak yakılan kandil

zayıf ve güçsüz yanan ışığa benzer biçimde

Kabuklarından aynı adla anılan bir reçine çıkarılan ve Antil Adaları'nda yetişen bir ağaç (Calophyilum calaba)

Amasya iline bağlı ilçelerden biri

Derece, değer, rütbe

Yerinde, değerinde, hükmünde

İlişkilerde çok içten olmama durumu; resmiyet

bir konuda veya çalışmada önemli ölçüde ilerlemek

ilişkilerde samimi olmamak

Arası olan, uzaklığı bulunan

Herhangi bir uzaklıkta olan

Mesafeli olma durumu

Çalışma, emek

Çalışma saatleri, iş zamanı

bir iş yerinde, yasal günlük iş süresi dışında ek bir ücretle fazla çalışmak

Sorunlar

mesai yapmak

Bir devlet büyüğünün, bir sorumlunun belirli bir olay veya durum dolayısıyla ilgililere gönderdiği bildiri

cep telefonu veya genel ağ aracılığıyla ileti göndermek

yazı veya sözle bilgi vermek

duygu ve düşünceleri karşı tarafa dolaylı bir biçimde anlatmak

Mesajlaşmak işi

Birine cep telefonu veya genel ağ aracılığıyla ileti göndermek

Gözenekler

İdrar kaçırma rahatsızlığı yaşayan kimselerin kullandığı ped

Genellikle minaresiz, küçük cami

Örnek alınacak söz

söz, cümle, dize vb. atasözü durumuna gelmek

Güç iş

dert etmek

dert olmak

önemsiz bir şeyi önemli bir sorun durumuna getirmek

"herhangi bir sıkıntı, güçlük yok!" anlamında kullanılan bir söz

sorun çıkarmak

bir işi, bir sorunu çözmek için başkasına bahsetmek

Sanat ve bilim adamlarını koruyan kimse

Bir şeyi elle sıvazlama

abdest alırken ıslak eli başa ve meste sürmek

Hz. İsa'ya verilen adlardan biri

Gezilecek, piknik yapılacak yer.

Gezmeye elverişli yer, mesire yeri

yerleşmek

Sikkeler, metal paralar

İnsan oturan, şeneltilmiş (yer)

bir yeri şeneltmek

Söylenmemiş

söylemeden geçmek

konuşulmamak

Belli bir eğitim ile kazanılan, sistemli bilgi ve becerilere dayalı, insanlara yararlı mal üretmek, hizmet vermek ve karşılığında para kazanmak için yapılan, kuralları belirlenmiş iş

bir işi meslek olarak yapacak bilgi ve beceriyi kazanmak

Görevliye mesleğiyle ilgili olarak verilen kurs

Bir mesleği yaparken geçirilen süre

Ön lisans düzeyinde ara eleman yetiştiren yükseköğretim kurumu

Mesleğe ilişkin, meslekle ilgili olan; mesleksel

Mesleği olmayan, işsiz güçsüz (kimse)

Mesleksiz olma durumu

Aynı meslekten olanlardan her biri

Meslektaş olma durumu

işinin uzmanı veya ustası olmak

İşitilmiş, duyulmuş olan

Mevki, makam

Dayanağı olan

Dayanağı olmayan

dayanağı olmadan konuşmak

Mesnetsiz olma durumu

Her beyti ayrı uyaklı bir divan edebiyatı nazım biçimi

Üzerine mesh edilebilen, kısa konçlu, hafif ve yumuşak bir ayakkabı türü

kendinden geçirmek

kendinden geçmek, çok mutlu olmak

Sarhoş gibi, kendinden geçmişçesine

Mest yapan veya satan kimse

Mest yapma veya satma işi

Ordu iline bağlı ilçelerden biri

sorumlu olmak

sorumlu görmek

sorumluluk almak

sorumlu hissetmek

Sorumluluk gerektiren

Sorumluluk gerektirmeyen

mutlu kılmak

mutlu olmak, onmak

Mesut bir biçimde, mesut olarak; mesudane

Çelik çomak oyununda kullanılan değnek parçası

Mal, ticaret malı

Canlı organizmada veya canlı hücrelerde hareketi, enerjiyi sağlamak için oluşan, biyolojik ve kimyasal değişimlerin bütünü, özümlemenin ve yadımlamanın toplamı

Metafizik ile uğraşan kimse

Metafizikçinin işi veya mesleği

Metafor ile ilgili, metafora ait

Çok yüksek elektrik ve ısı iletkenliği, kendine özgü parlaklığı olan, oksijenli birleşimiyle çoğunlukla bazik oksitler veren madde; maden

Genellikle elementleri, özellikle metalleri saf olarak elde eden ve bunların işleme tekniğini belirleyen kimya endüstrisi kolu; metalürji

Metal bilimi ile ilgili; metalürjik

Yapımında metal kullanılan yatak

Metallerin molekül yapısında yük, direnç ve titreşim nedeniyle bozukluk oluşması

Metal gibi parlak olan (renk)

Bakır, alüminyum, bronz vb. metalik tozların eklenmesiyle parlak görünüş veren özel boya türü

Parlak renk

Maden, alaşım ve maden filizlerinin yüzeylerini, kesitlerini ve billurlaşma özelliklerini mikroskopla inceleyerek çözümünü yapan bilim kolu

Metallerin fiziksel özelliklerini, metal olmayan ögelerin ise kimyasal özelliklerini taşıyan element; madensi, metaloit

Başkalaşıma uğramış olan

Çürümekte olan karbonlu maddelerden çıkan, havada sarı bir alevle yanan, renksiz bir gaz; bataklık gazı (CH4)

kötü bir duruma katlanmak, dayanmak

Kendisine bağlanılan

Çeyrek kuruş, on para değerinde demir para

"çok değersiz" anlamında kullanılan bir söz

değer ve önem vermemek, umursamamak, aldırış etmemek

Parası olmadan

parası kalmamak, hiç parası olmamak

Atmosfer içinde oluşan sıcaklık değişmeleri, rüzgâr, yıldırım, yağmur, dolu vb. olaylara verilen genel ad

Hava koşullarında meydana gelen değişmeleri, iklim türlerini araştırıp hava durumu tahminlerinde bulunan bilim dalı; hava bilgisi

Hava kürede sık sık görülen değişiklikleri inceleyen ve ölçen gözlemevi

Meteoroloji ile ilgili olan

Bir işe karışmış olan, bir işte parmağı olan

bir işe karışmış bulunmak, bir işte parmağı olmak

Methetmek işi

Methetmek işi

ününden haberdar olmak

Bir kimseyi veya bir şeyi övmek için yazılmış şiir

övmek, övgü şiiri yazmak

Övme, ululama

Doymuş hidrokarbon kökleri serisinin ilk basamağı

Metanın iki hidrojen atomunu yitirmesiyle türeyen bir kök (CH2)

Metil özelliği taşıyan

Bir yazıyı biçim, anlatım ve noktalama özellikleriyle oluşturan kelimelerin bütünü; tekst

Yapısı, dokusu, bütünlüğü bozulan eski bir metni çeşitli nüshalarından faydalanarak aslına en uygun duruma getirmek için yapılan onarım

Bütüncül bir yapıya kavuşturulması amacıyla bir edebî metnin dokusuna hem edebiyat alanından hem de başka alanlardan metin parçalarının katılması

Metinle ilgili, metne ilişkin

Atom numarası 109, atom ağırlığı 268 olan, 25 °C'de katı olduğu, gümüş renginde veya gri renkte olduğu tahmin edilen yapay bir element (simgesi Mt)

Sayfa boyutları 29,8x21 cm olan, spiralli veya spiralsiz, kareli, düz çizgili veya çizgisiz defter

Metre olarak uzunluk

Herhangi bir metre uzunluğunda olan

Bir restoranda mesleğinin en üst seviyesine ulaşmış, müşteri karşısında patronu veya müdürü temsil eden, müşteriyle iyi ilişki kuran, servisleri sevk ve idare eden kimse

Metrdotelin mesleği ve yaptığı iş

Yer meridyen çemberinin kırk milyonda biri olarak kabul edilen, 100 cm'lik temel uzunluk ölçüsü birimi

Metre, metrekare, metreküp gibi kökü metreye dayanan ölçü sistemi; metrik sistem

Kenarı 1 metre olan bir karenin alanına eşit yüzey ölçüsü birimi

Kenarı 1 metre olan bir küpün hacmine eşit hacim ölçüsü birimi

Mesafe olarak uzun olan

Uzunluğu herhangi bir metre olan

Evli bir erkekle nikâhsız yaşayan kadın; kapama, kapatma, mantinota, zamazingo, zamkinos

metresle yaşamak

Metres olma durumu

bir erkekle metres olarak yaşamak

Askerin çarpışma sırasında korunması için yapılan toprak siper

Büyükşehirlerde semtler arasında işleyen, ulaşımı yerin altında sağlayan tren; yer altı treni

Metro trenlerinin üzerinde hareket ettiği demir rayların döşendiği tahsisli yol

Karayolunun ortasında kendisine ayrılan gidiş ve geliş olmak üzere iki şeritli yolda elektrik enerjisiyle çalışan, lastik tekerlekli, standart otobüslerden daha fazla yolcu kapasitesine sahip bir tür otobüs

Ağırlıklar ve ölçüler üstüne inceleme kitabı

Metroloji ile ilgili

Bir müzik parçasının hangi hızla çalınması gerektiğini gösteren alet

Ortodokslarda patrikten sonra gelen ve bir bölgenin din işlerine başkanlık eden din adamı

Bir devletin veya bir ülkenin ana şehrine ilişkin

Bırakılmış, terk edilmiş

Bırakılmış, geriye kalmış

Bırakılma, terk edilme

Ölen birinin bıraktığı şeyler

dayanıklı ve sağlam olmak, metanetini yitirmemek

Osmanlı Devleti'nde görev yapan yüksek dereceli ilim adamları

Var olan şeyler, varlıklar

Var olan, bulunan

var olmak, bulunmak

Mevcut olma durumu

Emanet edilmiş, verilmiş, bırakılmış

Belli bir süre sonunda veya istenildiğinde çekilmek üzere bankalara faizle yatırılan para; tevdiat

Bağış, vergi, ihsan

Gerçekte olmayıp var sanılan, var diye düşünülen, kuruntuya dayanan

Bazı ulaşım araçlarında yolculara veya tiyatro, sinema vb. yerlerde seyircilere sağlanan konfora ve bilet ücretlerine göre düzenlenmiş yer

Aynı mevkide olanlardan her biri

bir işte önemli bir makamda bulunmak

Vakfedilmiş

Tutuklu olarak

Mevkuf olma durumu

Efendi, sahip, malik

ölmek

istediğini elde etmek

Mevlevilik tarikatına bağlı kimse

Kemiksiz koyun etinin hafifçe pişirilmesinden sonra nohut, kestane, havuç, soğan, yağ, fıstık ve pirinçle karıştırılıp kısık ateşte hazırlanan bir pilav türü

Mevlevi tekkesi

Mevlâna Celâlettin Rumi'nin görüşlerine dayanan ve oğlu tarafından kurulan tarikat

Hz. Muhammed'in doğumunu, hayatını anlatan mesnevi

Hz. Muhammed’in doğum günü olan rebiyülevvel ayının on ikinci günü düzenlenen tören.

Hz. Muhammed’in doğum günü olan, kamerî aylardan Rebiyülevvel'in on ikinci gecesi

Mevlit Gecesi kutlanan kandil

Mevlit okunduktan sonra dağıtılan, özel olarak yapılmış şeker

Mevlit okuyan kimse

Yeni doğmuş çocuk

Konya’ya özgü, şeker, su ve limon tuzunun bakır kazanlarda 140 derecede kaynatılmasıyla çeşitli biçimlerde üretilen, beyaz renkli bir tür akide şekeri; peynir şekeri

Gelen, gelmiş

Yılın, güneşten ısı, ışık alma süresi ve dolayısıyla iklim şartları bakımından farklılık gösteren dört bölümünden her biri; sezon, sürem

Yersiz, gereksiz, zamansız

Bir mevsim için, bir mevsim süresince; mevsimsel, sezonluk

Genellikle tütün, pamuk, çay veya fındık hasadında çalıştırılan geçici işçi

Mevsimlik işçi olma durumu

Zamanı iyi seçilmemiş, uygun zamanı gelmeden olan veya yapılan

Nitelenmiş, nitelikleriyle belirlenmiş

Ölü, ölmüş kimse

Vadolunmuş, söz verilmiş

Askerî birliğin savaş sırasında savunma tedbirleri alarak yerleştiği yer

mevzilenmek

Belli bir bölgeye aniden yağan ve sele sebep olan yağış

Mevzilendirmek işi

Mevzilenme işini yaptırmak

Mevzilenmek işi

Mevzilenmek işi

Askerî birlik savaş sırasında savunma tedbirleri alarak bir bölgeye yerleşmek

Bir ülkede yürürlükte olan yasa, tüzük, yönetmelik vb.nin bütünü

Adından söz edilen

Biçimli, düzgün, oranlı olan

asıl konuyu ele almak

Türk halk müziğinde kullanılan, ağzı yassı bir zurna türü

Ara, orta

Meyan kökünden elde edilen bir içecek türü

Fasulyegillerden, 30-60 santimetre yüksekliğinde, tüysü yapraklı, mavimsi, mor çiçekli, tatlı olan toprak altı bölümleri hekimlikte ve serinletici içeceklerin yapımında kullanılan, çok yıllık otsu bir bitki; meyan (I) (Glycyrrhiza glabra)

Aracı, aracılık eden kimse

Aracılık eden kimsenin durumu

Aracılık etmek

Çorba vb. yiyeceklere lezzet kazandırmak için un ve yağla yapılan sos

helva vb. kıvamına gelmek

Yarışma, eğlence veya karşılaşma yeri

gelişmek, yayılmak, geniş ölçüde olmak

sebep olmak

fırsat bulamamak

fırsat vermemek

Ceza olarak açıkta ve kalabalık içinde suçlulara atılan dayak

herkesin içinde iyice dövülmek

fırsat bulamamak

korkmadığını, çekinmediğini açıkça bildirmek, kavga veya yarışmaya çağırmak

Halkın yararlanabilmesi için alanlara konulan büyük saat

Bir savaşta, kesin sonuç almak için düşmana karşı bütün güçlerle yüklenilen ölüm kalım savaşı; meydan muharebesi

On iki teli olan, sesinin yüksekliği sebebiyle açık yerlerde çalınmaya uygun, halk ozanlarının kullandığı en büyük saz; divan sazı

kötü bir durumun gerçekleşmesi için imkân veya zaman bırakmamak

ortaya çıkarmak

hepsini sergilemek, ortaya dökmek

bir iş yapmak için kendini ortaya atmak

olmak, oluşmak

olmasını sağlamak, oluşturmak

yapıp ortaya çıkarmak, göstermek

belli etmek, ortaya çıkarmak

açıklığa kavuşturmak, ortaya çıkarmak, belli etmek

ortaya çıkmak, görünmek

Avlu, bahçe vb. yerleri süpürüp temizleyen hizmetli

Küçük meydan

Meydancı olma durumu

Ortada, ortalıkta olan

açıkta, evsiz barksız bırakmak

Beyaz veya renkli, yol yol ipek çözgülü dokunmuş kumaş

savunduğu şeyden vazgeçmek

kendisini engelleyecek kimse görmeyerek aşırı davranışlarda bulunmak

birini çok sıkıntıya sokmak, her yönden sıkıştırmak

İçki satılan ve içilen eğlence yeri; harabat

Kıyma, soğan, biber ve domates kullanılarak bulgurdan yapılan bir pilav türü

Katı yağ ile kavrulmuş soğan, domates, pirinç karışımının haşlanmış tavuk budunun üzerine dökülüp fırında pişirilmesiyle hazırlanan bir yemek türü

Meyhane işleten kimse

"uygunsuz iş yapan kimse, haklı olduğunu göstermek için kendisine benzeyen birini tanık gösterir" anlamında kullanılan bir söz

Meyhane işletme işi

Meyhanesi olan

Meyhanesi olmayan

Eğiklik, eğim, akıntı

eğiklik sağlamak

Meyillenmek işi

İlgili, gönül vermiş

Meyilli olma durumu

Meyli olmayan

Meyilsiz olma durumu

Meyletmek işi

Meyletmek işi; temayül

Eğilmek; meyillenmek

Meylettirmek işi

Meyletme işini yaptırmak

beğenmek, ilgisi olmak, hoşuna gitmek

Suratsız, huysuz (kimse)

üzmek

üzgün ve umutsuz bir duruma düşmek

Meyus olma durumu

Bitkilerde çiçeğin döllenmesinden sonra yumurtalığın gelişmesiyle oluşan tohumları taşıyan, genellikle yenebilen organ; yemiş

ürün elde etmek

Meyve veren ağaç

İçinde meyve ağaçları olan bahçe

Meyvelerin derisi, dış kabuğu

Meyvelerin ezilmesi sonucu elde edilen yiyecek

Meyvelerde, tohumların bulunduğu iç bölüm

Meyvenin dış yüzeyini kaplayan kalın tabaka

Yemişlerin meyve dışı ve meyve içi arasında bulunan sulu ve etli bölümü

Meyveden yapılan şekerli tatlı

Çeşitli meyveler kesilip doğrandıktan sonra üzerine sade veya çeşitli soslar ilave edilerek hazırlanan yiyecek

Çift kanatlılardan, genellikle meyve bahçeleri, sebze alanları ve fermantasyon atıklarının etrafında görülen, parlak kırmızı gözlü, gövdesi alacalı renkte bir tür sinek (Drosophila species)

Kanatlarında koyu renkli lekeler bulunan bir tür sinek familyası (Trypetidae)

Meyveden elde edilen su

Meyveleri ezerek, öğüterek suyunu çıkarmaya yarayan, kol gücüyle veya elektrikle çalışan makine

"bilgili, hünerli, işinde başarılı olan kimseler kıskanılır, eleştirilir ve işlerini yapmaları zorlaştırılır" anlamında kullanılan bir söz

ürün vermek

Çiçeğin döllenmeden sonra yemişi oluşturan yaprağı

Balda ve birçok meyvede bulunan bir şeker türü; levüloz, fruktoz

Meyve yetiştiren veya satan kimse; yemişçi

Meyve yetiştirme işi

Kuru yemiş satılan yer

Meyvelendirmek işi

Meyvelenme işini yaptırmak

Meyvelenmek işi

Meyveli duruma gelmek, meyve vermek

Meyvesi olan, meyve veren; yemişli, meyvedar

meyve veren ağaç taşlanır

Meyve ağacı dikili, belirli büyüklükte yer; yemişlik

Meyve gibi, meyveyi andıran

Meyve vermeyen

Meyvesiz olma durumu

meyve verecek duruma gelmek

Meyyal olma durumu

açık artırma yoluyla bir malı satışa çıkarmak

Zulümler, haksızlıklar, kıyımlar

Düdükler

Ölünün gömülü olduğu yer; çukur, kara toprak, kara yer, gömüt, kabir, sin (I), ebedî istirahatgâh, makber, metfen

Çok zayıflamış kimse

Mezar soyguncusunun yaptığı iş; kefen soyuculuk, nebbaşlık

Ölüyle birlikte gömülen değerli eşyaları çalan kimse; ölü soyucu, kefen soyucu, nebbaş

Gömülen kişiye ait kimlik bilgileri, dua vb. yazıları kazınmış olarak üzerinde bulunduran ve mezarın baş ucuna dikilen taş; hece taşı

"kişi geçmişteki atalarıyla değil ancak kendi değeri ile övünmelidir" anlamında kullanılan bir söz

Mezar kazan kimse

Mezar kazma işi

bir kimseyi ölümden kurtarmak

Mezarların bulunduğu yer; kabristan, gömütlük, sinle, sinlik, tahtalıköy, mezaristan, bamyatarlası

birinin kötülüğünü istemek, kötü duruma düşürmek için uğraşmak

Açık artırma ile satış

Bayağı ve ucuz mal

Arttırma ile satışı yönlendiren kimse

Mezatçının yaptığı iş

Aşağılık ve kötü durum

Mezcetmek işi

Birbirine katmak, katıştırmak

İçki içilirken yenilen yiyecek

Meze satan kimse

Meze yapıp satma işi

Mezelenmek işi

Alay konusu olmak

Meze yapılmaya elverişli, meze olarak kullanılan

Mezgitgillerden, Avrupa ve Türkiye denizlerinde yaşayan, uzun vücutlu, büyük ağızlı, eti lezzetli bir balık; tavuk balığı (Gadus merlangus)

Balıklar sınıfının kemikli balıklar takımına giren, genellikle tatlı sularda yaşayan bir familyası

Namus konusunda aşırı hoşgörülü davranan (kimse); geniş mezhepli

Mezhebi geniş olma durumu; geniş mezheplilik

Bir dinin görüş, yorum ve anlayış ayrılıkları sebebiyle ortaya çıkan kollarından her biri

Mezheple ilgili; mezhebî

Mezhep yanlısı olan kimse

Mezhepçi olma durumu

Mersin iline bağlı ilçelerden biri

Bir kişiyi veya nesneyi benzerinden üstün gösteren nitelik

Beğenilen, üstün nitelikleri bulunan

Meziyetli olma durumu

Beğenilmeyen, üstün nitelikleri bulunmayan

Meziyetsiz olma durumu

Adı geçen, anılan, sözü edilen, zikredilen, zikrolunan

Makamla okunan Zebur suresi

Elektrondan ağır, protondan hafif bir atom cisimciği

Alnının ve kafatasının en geniş yerleri arasındaki oran orta derecede olan (kimse)

Bu zamanla ilgili

Bakterinin üremesi sırasında bakteri zarından kıvrımlar yaparak meydana gelen mitokondri benzeri yapı

Ekime elverişli, ekilecek tarla veya yer; ekenek

Bir okulu bitirerek diploma almış (kimse)

okul, kurs vb.ni bitirmek

Okulu bitirme

Terzilikte ölçü almak için kullanılan, genellikle 1,5 metre uzunluğunda şerit metre; mezür

Orta hızda

Soprano ile kontralto arasında kadın sesi

Süngü gibi yalnız batırılarak yaralamaya yarayan, kısa, düz ve ensiz kılıç

saç aralarına, yoğunluk gözetilmeksizin sık veya seyrek olarak ve beyaza yakın açıklıkta renk uygulaması yapmak

Saç aralarına, yoğunluk gözetilmeksizin sık veya seyrek olarak ve beyaza yakın açıklıkta renk uygulaması yaptırmak

Bilinmeyen, bilinmedik

Geçişsiz fiillere -l- veya -n- eki getirilerek kurulan, kim tarafından yapıldığı söylenmeyen fiil çatısı: Gürültüden durulmuyor. Bu söze gülünür

Bilinmeyen, anlaşılmayan şeyler, meçhuller

Önceden bilinmeyen, farkında olunmayan, sonradan anlaşılan bir durumu bildiren bir söz; meğerse, meğersem

İstek veya emir kipinde olan ve biri diğerini engelleyecek durumda bulunan iki cümleyi birbirine bağlayan bir söz

güçlüklerle karşılaşmak

güçlüklere, sıkıntıya dayanmak, göğüs germek

Güç olmayan

Meşakkatsiz olma durumu

Ucunda alev çıkarabilen yanıcı bir madde bulunan, aydınlatmaya yarayan değnek; çırakma, çırakman, yanarca

önderlik etmek, önayak olmak

Ortalığı aydınlatmak için çıra vb. yakmakla görevli kimse

Meşalecinin yaptığı iş

Kayıngillerden, yaz kış yapraklarını dökmeyen türleri de bulunan, kerestesi dayanıklı bir orman ağacı (Quercus)

Meşenin yakılması ile elde edilen dayanıklı kömür

Meşe ağacından elde edilen dayanıklı odun

Meşe korusu veya meşe ormanı

Bir işle uğraşan, iş görmekte olan

vaktini almak

vaktini vermek, uğraşmak, oyalanmak

Meşgul olma, uğraşma durumu

Meşgul olma durumu

Teşhir yeri

Şehit düşülen yer

ün kazanmak, tanınmak, ün almak, ünlenmek

Görülen, gözle görülmüş, tanık olunmuş

İşlenmiş koyun derisi

kararmış ve sertleşmiş (insan derisi)

Utanmaz, şerefsiz (kimse)

Futbol topu

Yazı veya müzikte alışmak ve öğrenmek için yapılan çalışma, el alıştırması

ders almak

alışmak veya öğrenmek için çalışmak

ders vermek

Şüphe uyandıran, şüpheli

Beğenilmiş, övülmüş

Yaradılış, huy, karakter, mizaç

Bir saldırı karşısında kişinin kendisini koruması

geçerli bulunmak

Soğuk olarak tüketilen gazoz, maden suyu, meyve suyu vb. alkolsüz içecek

Meşrubat hazırlayan, üreten veya satan kimse

Meşrubatçının yaptığı iş

Bir maddenin açıklanması için yazılanlar, açıklamalar

Meşruluğu savunan kimse; lejitimist

Meşrulaşabilmek işi

Meşru duruma gelebilmek

Meşrulaşmak işi

Meşru duruma gelmek

Meşrulaştırabilmek işi

Meşrulaştırma ihtimali veya imkânı bulunmak

Meşrulaştırmak işi

Meşru duruma getirmek

Geçerli olma durumu; meşruiyet

Bir kimseye, mirasçılara veya bir kuruluşa satılmamak şartı ile verilmiş mülk

Şarta bağlı olarak

Meşrutiyetle ilgili olan

Osmanlı Devleti'nde 1876 yılındaki Anayasa ile başlayan ve 1918 Mondros Mütarekesi'ne kadar süren, I. ve II. Meşrutiyet dönemi adlarıyla anılan süre

Hükümdarlıkla yönetilen bir ülkede hükümdarın başkanlığı altında parlamento yönetimine dayanan hükûmet etme biçimi

Meşrutiyet yanlısı olan

Meşrutiyetçi olma durumu

İki veya daha fazla kişinin birbiriyle fikir alışverişinde bulunması

danışmak

Magnezyum elementinin simgesi

Gam dizisinde re ile fa arasındaki ses ve bu sesi gösteren nota işareti

Kargo taşımacılığında manifesto torbası içinde taşınan, 3 kg’dan küçük paket

bir şeyin kullanım süresi bitmek, eskimek

zamanı gelmek

Bir şeyin yapılması için tanınan süre

Tohum ekme aleti

Omurgalılarda, sindirim sisteminin, yemek borusu ile onikiparmak bağırsağı arasında besinlerin sindirime hazır duruma getirildiği; omurgasız hayvanlarda ise sindirim kanalının bu bölgeye karşılık olan parçası; karın

kusacak bir duruma getirmek

Yemek borusunun mideye açılan alt ucu

Çok ve çeşitli yemenin yol açtığı mide bozukluğu

çok ve çeşitli yiyecekler yemekten midesi bozulmak

Midenin onikiparmak bağırsağına açılan alt ucu

Mide duvarındaki düz kasların çeşitli sebeplerle kasılı kalması durumu

Kendi çıkarlarından başka bir şey düşünmeyen (kimse)

Mideci olma durumu

hastalık, tiksinme vb. sebeplerle bir şeyi yiyememek

kusacak gibi olmak

yeni yenilmiş yiyeceklerden ötürü midede rahatsızlık duymak

açlık duymak

Yenmeyecek şeyleri yiyen

Mide ile ilgili olan

yemek içmek

yenilen şey sindirilmeyip mideye rahatsızlık vermek

hafif şeyler yiyerek açlığını gidermek

Boyu diz kapağını örten veya diz kapağından üç dört santim kadar aşağı inebilen etek

Küçük otobüs

Midibüs alıp satan, işleten veya kullanan kimse

Midibüsçünün yaptığı iş

Normalden daha küçük boyda bir tür at

Mardin iline bağlı ilçelerden biri

Yassı solungaçlı, yumuşakçalardan, kabukları birbirine eşit, denizlerin kayalık yerlerinde kümeler durumunda yaşayan eti yenir bir hayvan (Mytilus)

Midye avlayan veya satan kimse

Midyecinin işi

Yapay olarak midye üretilen yer

Tortul katmanlar arasına magma girmesiyle oluşan değişim kayacı

Eskişehir iline bağlı ilçelerden biri

Eskişehir iline bağlı ilçelerden biri

Uzun ve büyük kalıplar hâlinde hazırlanan, çok tuzlu ve gözenekli sert bir peynir türü

Düşünmeden, ölçülerek değil de yalnızca alışkanlığın verdiği kolaylıkla veya yalnız kasların hareketiyle yapılan (iş, hareket vb.)

ölçmek, denemek

Bir kimsenin veya bir nesnenin değerini, niteliğini anlamaya yarayan herhangi bir durum, olay vb

Altın, gümüş vb. madenlerin ayarını anlamak için sürtüldükleri bir tür taş; mihenk, denek taşı

konuk olarak bulunmak

sıkıntılı bir duruma katlanmak, sıkıntı çekmek

Sıkıntılı, eziyetli olan

Sıkıntısız, eziyetsiz olan

gönülsüz yenen aş, ya karın ağrıtır ya baş

Müslüman bir erkeğin nikâh esnasında eşine vermeyi kabullendiği mal veya para

Hindistan'da racadan daha büyük hükümdarlara verilen ünvan

Cami, mescit vb. yerlerde Kâbe yönünü gösteren, duvarda bulunan ve imama ayrılmış olan oyuk veya girintili yer

Güler yüzlü, muhabbeti bol, sevgi dolu, candan dost olan (kimse)

dostluk etmek, candan dost olmak

Püskürük ve başkalaşmış kayalar içinde bulunan, alüminyum silikat ile potasyumdan oluşmuş, yapraklar durumunda ayrılabilen, ateşe dayanıklı parlak bir mineral; evren pulu

Japon imparatorlarına verilen ünvan

Yapımında mika maddesi kullanılan

Yapımında mika maddesi kullanılan, darbe aldığında tuz buz olup dağılmayan cam türü

Mikayı andıran, mikaya benzeyen, mika gibi

Küçük kuvars billurlarıyla mikadan oluşmuş, yaprak biçiminde başkalaşmış kaya

Mantar bilimi ile ilgili

Mantarların neden olduğu hastalıklar

Küçük, dar (I), makro karşıtı

Amperin milyonda birine eşit akım şiddeti birimi

Mikropla ilgili, mikroba dayalı

Mikrobiyoloji uzmanı

Mikropları konu alan bilim dalı

Mikrobiyoloji ile ilgili

Mikroskop altında çok özel araçlarla yapılan ameliyat

Boyları 1 milimetre ile 1 metre arasında değişen elektromanyetik dalga

Elektromanyetik dalga ile yiyecekleri kısa sürede pişiren veya ısıtan fırın

Ekonomik etkinlikleri ve hesapların kapsayabileceği nicelikleri inceleyen ekonomi dalı

Mikroekonomi ile ilgili olan

Herhangi bir belge, yayın vb.ni küçük sinema filmi gibi bir şerit üzerine çeken, özel bir fotoğraf makinesiyle elde edilmiş film

Herhangi bir yayının küçültülerek üzerine aktarıldığı, genellikle 9x12,5 cm boyutunda düz film

Elektrik akımı etkisiyle sesi uzakta bulunan alıcıya ulaştıran araç

hikâye, roman, oyun vb. eserleri radyo için elverişli duruma getirip yayımlamak

Ses kaynağının yer değiştirmesine göre mikrofonu yöneten kimse

Mikrofona uygun olan

Dar iklim bölgesi

Nokta biçimdeki mikroplara verilen genel ad

Uzayda dünya ve insanın durumu

Bazı taşların yapısında bulunan, prizma biçiminde ve mikroskopla görülebilen billurlar

Büyük ölçüde büyütme gücü olan teleskop, mikroskop vb. optik aletlerle incelenen nesnelerin oylumlarını ölçmede kullanılan alet

Bir metrenin milyonda biri, milimetrenin binde biri; mikrometre

Mikroskopla görülebilen organizma

Mikroskopla görülebilen, çürümeye, mayalanmaya ve hastalıklara yol açan bir hücreli canlı; intan

Mikroplanmak işi

Mikroplu duruma gelmek

Mikroplaşmak işi

Mikrop duruma gelmek

Mikrop içeren, mikropla bulaşan; intani, mikrobik

Yaramazlık, kötülük, fesatlık

Mikrop içermeyen, mikroptan arındırılmış olan

Mikropsuzlaştırmak işi; sterilleştirme

Mikroplardan arındırmak; sterilleştirmek

Mikropsuz olma durumu

Yetersiz gelişme sonunda beyni ve kafatası küçük olan (kimse)

Mikroskopla görülebilecek nesnelerin görüntülerini tespit etmekle uğraşan sinema kolu

Mikroskopla görülebilecek kadar küçük olan

Bir mercek düzeneği yardımıyla küçük nesneleri büyütüp daha belirgin duruma getirmeye veya çıplak gözle görülmeyenleri göstermeye yarayan alet

en ince noktasına kadar araştırmak, didik didik edip incelemek

1-100 mikron boyutundaki yapıların farklı alanlarda belirli bir amaca hizmet etmesi için tasarlanarak kullanıldığı bilim dalı

Mikroteknoloji ile ilgili

İki veya daha çok giriş kanalı bulunan, bu kanallara girilen ses sinyallerini karıştırarak tek sinyal olarak çıkış veren ses kayıt cihazı

Mikser olma durumu

dedikodu, fitne üreterek ortalığı karıştırmak

Çok az

Bir şeyi ölçmeye yarayan alet

Ölçeği veya ölçüsü olan

Ölçeği veya ölçüsü olmayan

Allah tarafından insanların rızkını dağıtmakla ve doğa olaylarının gerçekleşmesini sağlamakla görevlendirilen melek

Selin sürükleyip getirdiği çok küçük taneli çamurlaşmış kum ve toprak karışımı

yol yapmak

Milada dayanan, milatla ilgili olan

Hz. İsa'nın doğumunu başlangıç olarak alan takvim

Miladi takvimin belirttiği tarih

Hz. İsa'nın doğduğu gün

Miladi zaman başlangıcından bu yana sayılan yıllara göre belirtilen tarih; badelmilat

Miladi zaman başlangıcından geriye doğru sayılan yıllara göre belirtilen tarih; kablelmilat

En çok bağlarda görülen, peronospora cinsinden, emeçlerini bitkilerin yapraklarına salarak yaşayan asalak bir mantarın oluşturduğu hastalık

Milletler

Çeşitli pastaların yapımında kullanılan, ince açılmış, yağlı bir hamur türü; milföy

Bir barın binde biri değerinde atmosfer basıncı ölçü birimi

Bir gramın binde birine eşit ağırlık ölçüsü birimi (mgr)

Bir litrenin binde birine eşit hacim ölçüsü birimi (ml)

Belli bir mililitre hacminde olan

En küçük veya en az miktarda

En ince ölçümlerle

ölçüsüne tam olarak uygun düşmek

tam denk düşmek

Bir metrenin binde biri uzunluğunda bir ölçü birimi; milim

Belli bir milimetre uzunluğunda olan

Milimetre ile ilgili olan

Bir mikronun binde biri (m)

Savaş sırasında orduya yardımcı olarak toplanan silahlı halk gücü

Bir düşüncenin, bir görüşün başarı kazanması için savaşan, mücadele eden kimse

Militanlaşmak durumu

Militan olmak, militan durumuna girmek

Militanlaştırmak işi

Militan durumuna getirmek

Militan olma durumu

Militarizm yanlısı olan kimse

Bir ülkede ordu gücünün aşırı derecede ağır basması

Millenmek işi

Akarsuyun getirdiği kumlu, çamurlu toprak, bir yere yığılmak

Çoğunlukla aynı topraklar üzerinde yaşayan, aralarında dil, tarih, duygu, ülkü, gelenek ve görenek birliği olan insan topluluğu; ulus, budun

Milletvekillerinin oluşturduğu kurul

"başkalarının söyleyeceklerine engel olamazsınız" anlamında kullanılan bir söz

Milletleşebilmek durumu; uluslaşabilme

Milletleşme ihtimali veya imkânı bulunmak; uluslaşabilmek

Milletleşmek durumu; uluslaşma

Millet durumuna gelmek; uluslaşmak

Millet durumuna getirme; uluslaştırma

Millet durumuna getirmek; uluslaştırmak

Milletini seven (kimse); ulussever

Milletsever olma durumu; ulusseverlik

Milleti olmayan; ulussuz

Milletsiz olma durumu; ulussuzluk

Aynı milletten olanlardan her biri; ulustaş

Millettaş olma durumu; ulustaşlık

Anayasa'ya göre millet meclisine seçimle giren millet temsilcisi; saylav, mebus, vekil, parlamenter

Milletvekilinin görevi; mebusluk, parlamenterlik

Millet tarafından, millete göre, millet olarak; ulusça

Mil içeren

Bağlı bulunulan millet

Maddi ve manevi açılardan millet ve ülkesinin çıkarlarını her şeyin üstünde tutma duygusunu taşımayan (kimse)

Milliyetsiz olma durumu

Milliyet ilkesini benimseyen; ulusçu, ulusalcı, milliyetsever, milliyetperver, nasyonalist

Maddi ve manevi açılardan millet ve ülkesinin çıkarlarını her şeyin üstünde tutma anlayışı; ulusçuluk, ulusalcılık, milliyetseverlik, milliyetperverlik, nasyonalizm

Milletle ilgili; ulusal

Bir ulusun kendine özgü saydığı ve sahip olmakla övündüğü toplumsal ve kültürel ögelerin bütünü; ulusal değer

Bilinen bir tarihten beri bir ulusun bireyleri arasında kullandıkları iletişim aracı; ulusal dil

Bir milletin kendine özgü ekonomi siyaseti; ulusal ekonomi, millî iktisat

Bir milletin kendine özgü eğitim sistemi; ulusal eğitim

Bir yıllık toplumsal üretimde, üretim araçları için harcananların düşülmesinden sonra kalan bölüm; ulusal gelir

Devletin her türlü dış ve iç tehditlere karşı korunması; ulusal güvenlik

Belli sınavlarda başarı göstererek ulusal karşılaşmalarda görev alan hakem; ulusal hakem

Milletçe kullanılan ve hiçbir gücün etkileyemeyeceği kuvvet; ulusal irade

Bir milletin kendine özgü düşünüş ve yaşayış biçimi, dil, töre ve gelenekleri, toplumsal değer yargıları ve kuralları ile oluşan özellikler bütünü; ulusal kimlik, millî hüviyet

Ülkelerin bağımsızlık simgelerinden olan, resmî makamlarca onaylanmış, çeşitli etkinliklerde seslendirilen marş; ulusal marş

I. Dünya Savaşı sonunda düşman işgaline karşı Atatürk'ün Samsun'a çıkmasıyla tam bağımsızlık amacına yönelik olarak başlatılan, işgalcilerin ve iş birlikçilerinin yenilgisi sonrasında Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu ve Lozan Antlaşması ile sonuçlanan askerî ve siyasi dönem

Bağımsızlık için yapılan savaş veya bu savaş süresi

Uluslararası yarışmalarda bir ülkeyi temsil eden futbol, basketbol, voleybol vb. millî takım sporcularından her biri

Bir bölgedeki doğal bitki örtüsünü ve orada yaşayan hayvanları veya üzerinde bulunan tarihî yapıları korumak amacıyla devlet tarafından koruma altına alınmış bölge; ulusal park

Bir milletin kendine özgü savunma yöntemi; ulusal savunma, millî müdafaa

Uluslararası yarışmalarda bir ülkeyi temsil eden yüzme, boks, güreş, atletizm vb. millî takım sporcularından her biri

Uluslararası yarışmalarda bir ülkeyi temsil etmek için bir araya gelmiş sporcular grubu; ulusal takım

Bir ulusun sahip olduğu sosyal, kültürel, ekonomik, bilimsel değerler ile yer altı ve yer üstü zenginliklerini kapsayan maddi ve manevi ögelerin bütünü; ulusal varlık

Kurtuluş Savaşı sırasında Ankara hükûmeti yanlısı

Millîci olma durumu

Millîleşmek işi; ulusallaşma

Millî nitelik kazanmak; ulusallaşmak

Millîleştirilmek işi; ulusallaştırılma

Millî duruma getirilmek; ulusallaştırılmak

Millîleştirmek işi; ulusallaştırma

Millî bir nitelik vermek; ulusallaştırmak

Millete özgü olma; ulusallık, milliyet

Mil içermeyen

Milyon kere bin, bin milyon, 1.000.000.000

Bir veya daha çok milyarı olan kimse

Milyarder olma durumu

Pek çok, çok sayıda

Niceliği milyarla ölçülen

Alaşım içindeki altın miktarını binde oranı ile ifade eden ölçü birimi

Bin kere bin, 1.000.000

Pek çok, tekrar tekrar, çok kez, defalarca

Bir veya daha çok milyonu olan kimse

Milyoner olma durumu

Pek çok, çok sayıda

Niceliği milyonla ölçülen

Muğla iline bağlı ilçelerden biri

Arap alfabesinin yirmi dördüncü harfinin adı

unutulmaması için işaret koymak

Yapıları belirli ölçü ve kurallara göre tasarlayan kimse

Osmanlı sarayında, resmî yapıların onarım ve yapım işleriyle uğraşan mimarların başı

Mimarlıkla ilgili, mimarlığa ilişkin

Mimarlığa uygun olarak yapılmayan (kaba yapı)

Mimar olma durumu, mimarın işi ve mesleği

Yüz, el, kol hareketleriyle düşünceyi anlatma sanatı

Mimlemek işi

Birini, hoşa gitmeyen veya iyi olmayan bir davranışı dolayısıyla hakkında iyi düşünülmeyenler arasına koymak

Mimlenmek işi

Mimlemek işine konu olmak

Genellikle davranışlarından kuşku duyulan, kötü olarak bilinen, mimlenmiş

Baklagillerden, çiçekleri sarı, bazı türleri beyaz veya menekşe renginde, yaprakları akasya yaprağına benzeyen bir süs bitkisi; gümüşi akasya (Mimosa)

Camilerde müezzinin ezan okuduğu, sela verdiği, şerefesi olan, çoğunlukla taştan, yüksek ve ince yapı

Aşağı yukarı 10-20 metre arasında olan yükseklik

"doğru görünen nice kişiler vardır ki içyüzlerini bilenlerden nasıl düzenbaz oldukları öğrenilir" anlamında kullanılan bir söz

çok uzun

Çok uzun boylu (kimse)

Minare yapan usta

Küçük minare

Minarecinin yaptığı iş

Elde edilmesi imkânsız nesne

Minaresi olan

Minaresi olmayan

Minaresiz olma durumu

"önemli iş yapmamış olanlar, yapılmış önemli işleri kendiliğinden oluvermiş sanırlar" anlamında kullanılan bir söz

"kolay kolay gizlenemeyecek kadar büyük bir yolsuzluğu yapan kimse, sorumluluktan kurtulma yollarını önceden düşünür" anlamında kullanılan bir söz

Camilerde hutbe okunan merdivenli, yüksekçe yer

İçi yumuşak bir malzeme ile doldurularak dikilen, oturmaya, yaslanmaya yarar şilte

bir işi isteyerek, bilerek ve haksız olarak yürütmemek, örtbas etmek

ortadan kaldırmak, silmek, kovmak

işsiz, güçsüz oturmak

güreşte oyuna katılmamak

Minderi olan

Minderi olmayan

Metal eşya üzerine vurulan renkli cam katmanı

Mine çiçeğigillerden, yaprakları karşılıklı ve oymalı, çiçekleri başak durumunda alacalı, mavi veya menekşe renginde, sapı dört köşeli olan güzel kokulu bir bitki (Verbena)

Bitişik taç yapraklı iki çeneklilerden, mine çiçeği vb. türleri içine alan bir bitki familyası

Mine işi yapan kimse

Minecinin yaptığı iş

Minelemek işi

Mine ile süslemek

Mine ile süslenmiş

Normal sıcaklıkta doğada katı durumda birtakım maddelerle karışık veya birleşik olarak bulunan veya kimyasal yollarla elde edilen inorganik madde

Mineral bilimi ile uğraşan kimse; minerolog

Mineral ve billurlarla, onların fiziksel ve kimyasal özelliklerini inceleyen bilim; maden bilimi, mineroloji

Mineral bilimi ile ilgili; minerolojik

Bir madenle birleşerek onu mineral duruma dönüştüren madde

Mineralleştirmek işi

Bir metali mineral duruma getirmek

İçinde mineral bulunan

İçinde mineral bulunmayan

Minesi olmayan

Çok küçük veya kısa

Boyu diz kapağından yukarıda olan, çeşitli kısalıkta etek

10-17 kişilik oturma kapasitesi olan küçük otobüs

Minibüsü olan, minibüs alıp satan veya işleten kimse

Minibüs işletme işi

Küçük ve sevimli

Silindir biçimindeki nesnelerin iç çaplarını denetlemekte kullanılan ölçü aleti

Pek sevimli, küçük çocuk

Değişken bir niceliğin inebileceği en alt olan (sınır); minimal

Çok küçük

Yapılan bir iyiliğe karşı kendini borçlu sayma; gönül borcu

birinin iyiliğine karşı kendini borçlu durumdan kurtarmak için karşılık olarak bir iyilikte bulunmak

birinin iyiliğine karşı kendini ona borçlu saymak

boyun eğmemek

bir iyiliğin yükü altında kalmak, ezilmek

Minnet duygusu olmayan

Minnetsiz bir biçimde

Minnetsiz olma durumu

Birinden gördüğü iyiliğe karşı kendini borçlu sayan, gönül borcu olan kimse; gönül borçlusu

birini iyilik yaparak borçlu bırakmak

birinden görülen iyiliğe karşı teşekkür duygusu beslemek

Minnet duyarak; minnettarane

Minnettar olma durumu; şükran

Küçük ve sevimli kimselere söylenen bir seslenme sözü

Genellikle siyah tüylü, balta veya gül ibikli yumurta tavuğu

Yakasız, uzun kollu erkek gömleği

Mintan giymiş olan

Mintan yapmaya elverişli olan

Mintan giymemiş

Çoğunlukla eski yazma kitaplarda görülen, ışık, gölge ve hacim duygusu yansıtılmayan küçük, renkli resim sanatı

Normal boyuttaki kalelere oranla daha küçük, taşınabilir kale

Minyatür yapan sanatçı

Minyatür yapma sanatı

Minyatürleşmek durumu

Minyatür duruma gelmek

Minyatürleştirmek işi

Bir şeyin küçük bir kopyasını, benzerini veya modelini oluşturmak

Minyatürleştirtmek işi

Minyatürleştirme işini yaptırmak

İnce, küçük, çıtı pıtı

Minyon olma durumu

Daha küçük

Bey, emîr. mirim “beyim, aziz dostum, arkadaşım” anlamlarında bir seslenme sözü

Arazi üzerinde seçilmiş bir işaret noktasının düşeyini gösteren, yön belirtmek için uzaktan gözlenen, geometrik biçimli tahta lata